Mesafeli Satış Sözleşmesi Örneği: E-Ticaret İçin 6502 m.48 Uyumlu Metin

Mesafeli satış sözleşmesi örneği hazırlarken hareket noktası, metnin serbestçe kaleme alınan bir sözleşme değil, 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun m.48 ile Mesafeli Sözleşmeler Yönetmeliği'nin çizdiği çerçevenin doldurulması olduğudur. Ön bilgilendirmede eksik bırakılan bir kalem sözleşmenin hiç kurulmamış sayılmasına, cayma hakkında yanlış yazılan bir süre on dört günlük pencerenin bir yıla uzamasına yol açar. Aşağıda önce yükümlülükleri, sonra bunlara uygun bir sözleşme iskeletini veriyoruz.

Hukuki Çerçeve: Mesafeli Sözleşme Nedir?

6502 m.48/1 mesafeli sözleşmeyi, satıcı veya sağlayıcı ile tüketicinin eş zamanlı fiziksel varlığı olmaksızın, mal veya hizmetlerin uzaktan pazarlanmasına yönelik bir sistem çerçevesinde ve sözleşmenin kurulduğu an da dahil olmak üzere uzaktan iletişim araçlarıyla kurulan sözleşme olarak tanımlar. İnternet sitesi, mobil uygulama, telefon ve pazar yeri üzerinden yapılan satışların tamamı bu tanıma girer.

Kanunun uygulanması için karşı tarafın tüketici olması gerekir: ticari veya mesleki olmayan amaçlarla hareket eden gerçek ya da tüzel kişi. Şirketler arası (B2B) çevrimiçi satışlar 6502'ye değil TBK ve TTK'ya tabidir; aynı site üzerinden iki ayrı müşteri grubuna satış yapılıyorsa iki ayrı sözleşme metni tutmak gerekir.

Kanun ve yönetmeliğin yanında 6563 sayılı Elektronik Ticaret Kanunu'nun sipariş öncesi bilgi verme ve sipariş teyidi yükümlülükleri ile 6698 sayılı KVKK'nın aydınlatma yükümlülüğü aynı sayfada karşılanır; aydınlatma metni için KVKK aydınlatma metni örneğimize bakabilirsiniz.

Ön Bilgilendirme: Sözleşmenin Kurulma Şartı

Yönetmelik m.5, tüketicinin sözleşme kurulmadan veya buna karşılık gelen herhangi bir teklifi kabul etmeden önce bilgilendirilmesi gereken kalemleri sayar. Başlıcaları:

• Sözleşme konusu mal veya hizmetin temel nitelikleri.
• Satıcı veya sağlayıcının adı, unvanı, MERSİS veya vergi kimlik numarası; varsa aracı hizmet sağlayıcının kimliği.
• Tüketicinin şikayetlerini iletebileceği açık adres, telefon ve diğer iletişim bilgileri.
• Mal veya hizmetin tüm vergiler dahil toplam fiyatı; fiyat önceden hesaplanamıyorsa hesaplama yöntemi; kargo, teslim ve benzeri ek masraflar.
• Ödeme, teslim ve ifa süreleri ile bunların koşulları.
• Cayma hakkının şartları, süresi, usulü ve iade için belirlenen taşıyıcı; cayma hakkının bulunmadığı hâllerde bunun bilgisi.
• Dijital içerikte teknik koruma önlemleri ve uyumluluk bilgisi.
• Uyuşmazlık hâlinde tüketici hakem heyetine veya tüketici mahkemesine başvurulabileceği.

m.6, bilgilendirmenin yazılı olarak veya kalıcı veri saklayıcısı ile, en az on iki punto büyüklüğünde, anlaşılabilir bir dilde, açık, sade ve okunabilir şekilde yapılmasını ister. İnternet üzerinden kurulan sözleşmelerde ödeme bilgisi girilmeden hemen önce temel nitelik, toplam fiyat, cayma hakkı ve teslim süresine ilişkin bilgiler ayrıca gösterilir. m.7 sonucu bağlar: satıcı, sağlayıcı ve aracı hizmet sağlayıcı, tüketicinin ön bilgileri edindiğini teyit etmesini sağlamak zorundadır; aksi hâlde sözleşme kurulmamış sayılır. Onay kutusu bu yüzden bir tasarım ayrıntısı değil, sözleşmenin kurucu unsurudur.

Cayma Hakkı: On Dört Gün ve İstisnaları

6502 m.48/4 ve Yönetmelik m.9 uyarınca tüketici, on dört gün içinde herhangi bir gerekçe göstermeksizin ve cezai şart ödemeksizin sözleşmeden cayabilir. Süre:

• Hizmet ifasına ilişkin sözleşmelerde sözleşmenin kurulduğu gün,
• Mal teslimine ilişkin sözleşmelerde tüketicinin veya belirlediği üçüncü kişinin malı teslim aldığı gün başlar. Tüketici, teslimden önce de cayabilir.

Yönetmelik m.10'a göre satıcı cayma hakkı konusunda gereği gibi bilgilendirme yapmamışsa tüketici on dört günle bağlı değildir; bu süre her hâlde cayma süresinin bittiği tarihten itibaren bir yıl sonra sona erer. Bilgilendirme bu süre içinde usulüne uygun yapılırsa on dört gün o tarihten itibaren işler.

Cayma bildirimi yazılı olarak veya kalıcı veri saklayıcısıyla yöneltilir; satıcı, tüketicinin sözleşme kurmak için kullandığı ortamda cayma bildirimi yapabilmesini sağlar ve bildirimin ulaştığını derhal teyit eder. Bildirimin ispat yükü tüketicidedir; bildirimin nasıl kaleme alınacağı için cayma hakkı bildirimi örneğimize bakabilirsiniz.

Yönetmelik m.15, taraflarca aksi kararlaştırılmadıkça cayma hakkının kullanılamayacağı sözleşmeleri sayar; başlıcaları:

1. Fiyatı finansal piyasalardaki dalgalanmalara bağlı olan ve satıcının kontrolünde olmayan mal veya hizmetler.
2. Tüketicinin istekleri veya kişisel ihtiyaçları doğrultusunda hazırlanan mallar.
3. Çabuk bozulabilen veya son kullanma tarihi geçebilecek mallar.
4. Tesliminden sonra ambalaj, bant, mühür gibi koruyucu unsurları açılmış ve iadesi sağlık veya hijyen açısından uygun olmayan mallar.
5. Tesliminden sonra başka ürünlerle karışan ve doğası gereği ayrıştırılamayan mallar.
6. Abonelik sözleşmesi dışındaki gazete ve dergi gibi süreli yayınlar.
7. Belirli bir tarihte veya dönemde yapılması gereken konaklama, eşya taşıma, araç kiralama, yiyecek-içecek tedariki ve eğlence hizmetleri.
8. Elektronik ortamda anında ifa edilen hizmetler ve tüketiciye anında teslim edilen gayrimaddi mallar.
9. Cayma süresi bitmeden, tüketicinin onayıyla ifasına başlanan hizmetler.

İstisnaya dayanmak istiyorsanız ilgili bendin sözleşmede ve ön bilgilendirmede açıkça gösterilmesi gerekir; genel bir "iade kabul edilmez" ibaresi bu sonucu doğurmaz.

Teslim ve İade Süreleri

Yönetmelik m.16'ya göre satıcı, siparişin kendisine ulaştığı tarihten itibaren taahhüt ettiği süre içinde edimini yerine getirir; mal satışlarında bu süre her hâlükârda otuz günü geçemez. Süre aşılırsa tüketici sözleşmeyi feshedebilir; bu hâlde tahsil edilen tüm ödemeler, teslim masrafları dahil, fesih bildiriminin ulaştığı tarihten itibaren on dört gün içinde kanuni faiziyle iade edilir. Sipariş konusu edimin ifasının imkânsızlaştığı hâllerde satıcı bunu öğrendiği tarihten itibaren üç gün içinde tüketiciye bildirir.

Cayma sonrasında yükümlülükler iki yönlüdür:

• Tüketici (m.13), satıcı malı kendisinin geri alacağını teklif etmedikçe, cayma bildirimini yönelttiği tarihten itibaren on dört gün içinde malı satıcıya veya yetkilendirdiği kişiye geri gönderir. Malı işleyişine, teknik özelliklerine ve kullanım talimatlarına uygun kullandığı sürece meydana gelen değişiklik ve bozulmalardan sorumlu değildir.
• Satıcı (m.12), malın ön bilgilendirmede belirtilen taşıyıcıya teslim edildiği tarihten itibaren on dört gün içinde, teslim masrafları dahil tüm ödemeleri tüketicinin kullandığı ödeme aracına uygun şekilde, masrafsız ve tek seferde iade eder. Tüketici öngörülenden başka bir taşıyıcıyla iade ederse süre malın satıcıya ulaşmasıyla başlar. Satıcının belirttiği taşıyıcıyla gönderilen malın iade masrafından tüketici sorumlu tutulamaz.

Platform üzerinden kurulan ve bedelin tahsiline aracılık edilen sözleşmelerde aracı hizmet sağlayıcı da iade yükümlülüğüne ortak olur; m.12/A ayrıca aracıya cayma ve fesih bildirimlerini iletebileceği bir sistem kurma ve işlem kayıtlarını üç yıl saklama yükümlülüğü getirir. Ayıp iddiasıyla iade, cayma hakkından ayrı bir yoldur ve kendi süreleriyle işler; bkz. ayıplı mal iade dilekçesi.

Uyuşmazlık: Hakem Heyeti, Mahkeme ve Arabuluculuk

Tüketici uyuşmazlıklarında parasal sınırın altında kalan talepler için tüketici hakem heyetine başvuru zorunludur; sınır her yıl yeniden değerlemeyle güncellenir ve sözleşmeye rakam olarak yazılmamalıdır. Sınırın üstündeki uyuşmazlıklarda tüketici mahkemesine dava açılmadan önce arabulucuya başvurulmuş olması dava şartıdır (6502 m.73/A); hakem heyetinin görev alanına giren uyuşmazlıklar ve heyet kararlarına itirazlar bu şartın dışındadır. Tüketici, davasını 6502 m.73'teki yetki kuralı gereği kendi yerleşim yerindeki tüketici mahkemesinde de açabilir; sözleşmeye yazılan yetki kaydı bu hakkı ortadan kaldırmaz.

Mesafeli Satış Sözleşmesi Örneği: Madde Madde İskelet

Aşağıdaki metin, ödeme adımından önce onay kutusuyla sunulacak sözleşme için iskelettir; ön bilgilendirme formu aynı bilgileri sipariş öncesi ayrı bir ekranda içerir.

Sık Yapılan Hatalar

• Ön bilgilendirmeyi yalnız "Satış Sözleşmesi" bağlantısının arkasına koymak; ödeme adımından önce ayrı gösterim ve teyit almamak.
• Cayma süresini "sipariş tarihinden itibaren" yazmak; süre mal teslimiyle başlar.
• Cayma hakkının bulunmadığı ürünlerde ilgili bendi yazmadan genel bir "iade yoktur" ifadesi kullanmak.
• Kargo ücretini toplam fiyatın dışında sürpriz kalem olarak sonradan eklemek.
• İade kargosu için taşıyıcı belirtmemek ve masrafı tüketiciye yüklemek.
• Teslim süresi olarak otuz günü aşan taahhüt vermek ya da hiç süre yazmamak.
• Tüketici hakem heyeti sınırını rakam olarak sözleşmeye yazmak; her yıl değişir.
• Tüketicinin yerleşim yeri mahkemesini dışlayan yetki kaydı koymak.
• Aracı hizmet sağlayıcı sıfatıyla satış yapılan platformda satıcının kimliğini belirsiz bırakmak.

Beyan ile Mesafeli Satış Sözleşmesi Hazırlamak

Beyan'da sözleşme üretmek için belge yüklemek zorunlu değildir: satıcı bilgilerini, ürün gruplarını, teslim ve iade koşullarını talimat olarak yazmanız taslak için yeterlidir; mevcut ön bilgilendirme formunuz veya platform sözleşmeniz varsa PDF, DOCX ya da görsel olarak yükleyebilirsiniz. Hazır bir metni "Belge İnceleme" ile denetlettiğinizde her bulgu sözleşmedeki ilgili cümleye çapalanır. Çıktı DOCX, PDF veya UDF olarak alınır; son hukuki denetim Av.K. m.34 uyarınca avukattadır.