İhtarnameye Cevap Örneği: Cevap Vermeli mi, Ne Yazılır, Ne Yazılmaz?

Müvekkil elinde noter mühürlü bir ihtarnameyle gelir ve ilk sorusu "ne cevap yazalım" olur. Doğru ilk soru ise "cevap yazmalı mıyız" sorusudur. İhtarnameye cevap, karşı tarafın dosyasına sizin imzanızla girecek ilk belgedir; bir iddiayı inkâr etmenin yanında, yanlış bir cümleyle zamanaşımını kesebilir ya da senetle ispatı gereken bir işlemde karşı tarafa delil başlangıcı verebilir. Bu yazı, gelen ihtarnamenin işlevine göre cevap kararını, cevapta yazılmaması gerekenleri, şekil ve tebliğ kurallarını ve açıklamalı bir örnek metni ele alıyor.

Gelen İhtarnamenin Hukuki İşlevini Belirleyin

Noterlik Kanunu protesto, ihbarname ve ihtarname göndermeyi noterlerin görevleri arasında sayar (m.60/7) ve her türlü hukuki işleme ait ihtarnamenin unsurlarını belirler: istemde bulunan ve diğer tarafın ad, soyad ve açık adresleri, ihtar konusu, istemde bulunanın imzası, tebliğ şerhi ile noterin imza ve mührü ve tarih (m.106). Noterlik Kanunu Yönetmeliği ihtarnameyi, muhataba kanun, sözleşme, örf ve adetten doğan hak ve isteklerin yazılı olarak bildirilmesi için yapılan işlem olarak tanımlar (m.98).

"Cevabi ihtarname" bu mevzuatta ayrı bir tür değildir; Noterlik Kanunu'nun metninde "cevap" sözcüğü hiç geçmez. Noter aracılığıyla gönderilecek cevabınız da m.106'daki unsurları taşıyan bir ihtarnamedir. Bu yüzden önce gelen metnin ne yapmaya çalıştığını sınıflandırın:

• Temerrüt ihtarı: muaccel borcun borçlusu alacaklının ihtarıyla temerrüde düşer (TBK m.117).
• Süre verme: karşılıklı borç yükleyen sözleşmede temerrüt hâlinde ifa için uygun süre verilir (TBK m.123); kira bedelinde bu süre en az on gün, konut ve çatılı işyeri kiralarında en az otuz gündür (m.315).
• Fesih veya dönme bildirimi: doktrinde yenilik doğuran hak olarak nitelenen bir hakkın kullanılmasıdır.
• Öneri: yeni bir koşul, bedel ya da sulh teklifi.
• Bilgi veya iddia: "borcunuz vardır", "ayıp bildirimi yapıyoruz" gibi.

Cevap Vermeli misiniz? Beş Adımlı Karar Ağacı

1. İhtarname bir öneri taşıyor mu? En güçlü cevap gerekçesi budur. TBK m.6 uyarınca öneren, kanun veya işin özelliği ya da durumun gereği açık bir kabulü beklemek zorunda değilse, öneri uygun bir sürede reddedilmediği takdirde sözleşme kurulmuş sayılır. Kabul etmiyorsanız açık ve süresinde bir ret yazın.
2. İfa için süre mi verilmiş? Süre cevaptan bağımsız işler; cevap yazmak süreyi durdurmaz. Borç tartışmasızsa asıl iş ifadır. Borç tartışmalıysa cevap, itirazınızın tarihli belgesi olur. Kiracı, bir yıl ve daha uzun süreli kiralarda bir kira yılı içinde (daha kısa sürelilerde kira süresi içinde) kira bedelini ödemediği için yazılı olarak iki haklı ihtarda bulunulmasına sebep olmuşsa kiraya veren sözleşmeyi dava yoluyla sona erdirebilir (TBK m.352/2); ödenmiş bir kira için gelen ihtara karşı ödemeyi belgeleyen kısa bir cevap, ihtarın "haklı" olmadığını baştan kayda geçirir. Kiraya veren tarafı için kiracıya ihtarname yazımıza bakabilirsiniz.
3. Fesih veya dönme mi bildiriliyor? Cevap bildirimi geri almaz. İşlevi, feshin dayanağına itirazınızı ve karşı haklarınızı kayda geçirmektir. İş ilişkisinde işveren, işçinin davranışı veya verimiyle ilgili nedenlerle belirsiz süreli iş sözleşmesini savunmasını almadan feshedemez; m.25/II'ye uygun fesih hakkı saklıdır (İş K. m.19/2). Savunma istem yazısına verilen cevap bu hakkın kullanılmasıdır. Ayrıntı için işçiye ihtarname ve haklı nedenle fesih ihtarnamesi yazılarına bakınız.
4. Yalnız bir iddia mı var? Noterlik mevzuatı muhataba cevap yükümlülüğü yüklemez. Mahkemede süresinde cevap dilekçesi vermeyen davalı vakıaları inkâr etmiş sayılır (HMK m.128); ancak bu kural dava içindir ve ihtarnameye uygulanmaz. Mahkeme dışında susmanın ne anlama geleceği, TBK m.6 gibi özel hükümler dışında somut olayın koşullarına göre değerlendirilir. Kritik bir vakıa iddiasında kısa bir inkâr yazmak bu belirsizliği azaltır.
5. Dava ya da takip yakın mı? Cevabınız, ileride vereceğiniz dava veya cevap dilekçesindeki vakıa anlatımının ilk hâlidir. Tutarlılık için cevabı dava dilekçesi disipliniyle yazın; borçlu olmadığınız bir alacak için takip bekleniyorsa menfi tespit davası yazımız yol gösterir.

Cevapta İkrar ve İspat Riski: Ne Yazılmaz

HMK m.188'deki ikrar, tarafların veya vekillerinin mahkeme önünde yaptığı beyandır; ihtarnamedeki bir cümle bu anlamda ikrar değildir. Ama dosyaya başka kapılardan girer:

• Belge ve delil başlangıcı: ihtarname HMK m.199 anlamında belgedir. Delil başlangıcı, iddia konusu hukuki işlemi muhtemel gösteren ve kendisine karşı ileri sürülen kimse veya temsilcisi tarafından verilmiş ya da gönderilmiş belgedir (m.202/2); senetle ispat zorunluluğu bulunan hâllerde delil başlangıcı varsa tanık dinlenebilir (m.202/1). Özensiz bir cevap, karşı tarafın senetle ispat engelini aşmasına yarayabilir.
• Zamanaşımı: borçlu borcu ikrar etmişse zamanaşımı kesilir (TBK m.154/1) ve yeni süre işlemeye başlar; borç bir senetle ikrar edilmişse yeni süre her zaman on yıldır (m.156). İmzalı bir cevabın m.156 anlamında "senetle ikrar" sayılıp sayılmayacağı metne göre tartışılabilir; bu tartışmayı karşı tarafa bırakmamak gerekir.
• Borç tanıma: borcun sebebini içermese bile borç tanıması geçerlidir (TBK m.18).

Bu çerçevede cevapta şunlar yazılmaz:

• Müvekkilin açık talimatı olmadan tutar kabulü, "kısmen haklısınız" türünden kısmi kabuller.
• Ödeme sözü, vade veya taksit talebi; bunlar ayrı bir sulh yazışmasının konusudur.
• Karşı tarafın vakıa anlatımını belirsiz bırakan ifadeler ("bazı hususlar doğru olmakla birlikte").
• Delil listesi ve dava stratejisi; cevap, delillerin varlığına işaret eder, hepsini açmaz.

Sulh teklifi yazılacaksa ayrı bir metinde ve hiçbir hakkın kabulü anlamına gelmediği kaydıyla yazılmalıdır. HMK m.188/3 sulh görüşmeleri sırasında yapılan ikrarın tarafları bağlamayacağını söyler; hüküm mahkeme önündeki ikrarı düzenleyen maddede yer aldığından mahkeme dışı yazışmaya nasıl uygulanacağı tartışmaya açıktır.

Şekil ve Tebliğ: Noter, KEP ve Elektronik Tebligat

• Noter: ihtarname ilgili tarafından yazılıp tebliğ için notere getirilebilir veya notere yazdırılabilir (Noterlik K. m.106). Tebliği istenen her kâğıt Tebligat Kanunu hükümlerine göre tebliğ olunur ve tebliğ tutanağı dairedeki nüshaya bağlanır (m.70).
• Elektronik tebligat: noterlerin yaptığı elektronik ortam dâhil tüm tebligat Tebligat Kanunu'na tabidir (Tebligat K. m.1). Özel hukuk tüzel kişilerine, avukatlara ve noterlere tebligatın elektronik yolla yapılması zorunludur; tebligat, elektronik adrese ulaştığı tarihi izleyen beşinci günün sonunda yapılmış sayılır (m.7/a).
• Tacirler arasında şekil: temerrüde düşürmeye, feshe ve sözleşmeden dönmeye ilişkin ihbar ve ihtarlar noter aracılığıyla, taahhütlü mektupla, telgrafla veya güvenli elektronik imza kullanılarak kayıtlı elektronik posta ile yapılır (TTK m.18/3). Cevabınız yalnız inkârdan ibaretse bu hüküm doğrudan devreye girmez; ancak cevapta karşı temerrüt ihtarı, fesih ya da dönme varsa bu şekillerden biri seçilmelidir.

İhtarname yazımının genel kuralları ve temerrüdün sonuçları için ihtarname örneği yazımıza bakabilirsiniz.

Örnek Cevabi İhtarname

Aşağıdaki örnek, ödenmiş bir kira bedeli için gönderilen ödeme ihtarına kiracı vekilinin cevabıdır. Yapı başka uyuşmazlıklara da uyarlanabilir.

Örnek Metnin Satır Satır Mantığı

• Konu satırı: gelen ihtarnamenin noterliği, tarihi ve yevmiye numarası yazılır. İleride iki belge yan yana konduğunda hangi ihtara cevap verildiği tartışma konusu olmaz.
• 1. paragraf: tebliğ tarihi, verilen sürenin başladığı günü gösterir. TBK m.315 süreyi yazılı bildirimin yapıldığı tarihi izleyen günden başlatır; tarihi siz de kayda geçirirsiniz.
• 2. paragraf: ödeme bir belgeyle, tarih ve işlem numarasıyla anlatılır. "Ödedik" demek yetmez; ispat edilebilir olgu yazılır.
• 3. paragraf: temerrüt iddiası açıkça inkâr edilir ve ihtarın haklı olmadığı TBK m.352/2'ye bağlanır. Amaç, ileride açılabilecek bir tahliye davasında bu ihtarın "haklı ihtar" sayımına girmesine karşı kaydı baştan oluşturmaktır.
• 4. paragraf: cevap her iddiaya tek tek girmez; kapsam dışında kalanların kabul edilmediği genel bir cümleyle söylenir. Bu cümle susmanın yorumlanmasına yer bırakmamak içindir.
• 5. paragraf: hakların saklı tutulması, cevabın bir feragat ya da sulh olarak okunmasını engeller.
• Yazılmayanlar: diğer ayların durumu, kira artışı tartışması, sulh önerisi ve delil listesi bu metne girmez; her biri ayrı bir kararın konusudur.

Cevaptan Sonra: Kayıt ve Dava Hazırlığı

Tebliğ şerhli nüshayı ve gelen ihtarnameyi aynı klasörde tutun; iki belgenin tarihleri, ileride sürelerin ve temerrüdün tartışılacağı her davada ilk sorulacak sorudur. Karşı taraf takip başlatırsa itiraz ve menfi tespit sürecinde cevap metniniz vakıa anlatımınızın dayanağı olur. Depozito gibi iade taleplerinde tersi durumdasınız ve ilk ihtarı siz gönderirsiniz; o akış için depozito iadesi ihtarnamesi yazımıza bakabilirsiniz.

Beyan.pro'nun web editörüne gelen ihtarnameyi, sözleşmeyi ve ödeme belgelerini PDF, UDF, DOCX veya görsel olarak yükleyip hangi iddiaya nasıl karşılık vermek istediğinizi talimat olarak yazabilirsiniz; taranmış belgeler OCR'dan geçer, tür seçmek zorunlu değildir. Hazırladığınız cevap taslağını Belge İnceleme'ye yüklerseniz bulgular metinden alıntılanarak gösterilir. Hangi cümlenin ikrar riski taşıdığına karar vermek, Av.K. m.34'teki özen yükümlülüğü gereği avukattadır.