Alacak Davası Dilekçesi Örneği: HMK m.119, Faiz Başlangıcı ve Zamanaşımı

Alacak davası dilekçesi örneği ararken karşılaşılan şablonların çoğu, alacağın kaynağını "taraflar arasındaki ilişki" diye geçiştirir; oysa dilekçenin gücü tam da o noktadadır. Hukuki sebep sözleşme mi, haksız fiil mi, sebepsiz zenginleşme mi sorusu görevi, yetkiyi, zamanaşımını, faiz başlangıcını ve arabuluculuğun dava şartı olup olmadığını birlikte belirler. Aşağıda dilekçeyi bu sıraya göre kuruyor ve sonunda para alacağına dayalı bir örnek veriyoruz.

Alacağın Kaynağı ve Hukuki Sebep

TBK'nın sistematiği borcun üç kaynağını ayırır: sözleşme, haksız fiil ve sebepsiz zenginleşme. Dilekçede hukuki sebebi somutlaştırmak yalnız bir başlık meselesi değildir:

• Sözleşmeden doğan alacak: Satış bedeli, eser bedeli, ödünç iadesi, hizmet ücreti. Sözleşmenin varlığı ve ifa edildiği davacı tarafından ispatlanır; karşı edimin ifa edilmediği vakıası tarihleriyle yazılır.
• Haksız fiil: Kusur, zarar ve illiyet bağı ayrı ayrı gösterilir; tazminat talepleri için maddi ve manevi tazminat rehberimize bakabilirsiniz.
• Sebepsiz zenginleşme (TBK m.77): Haklı bir sebep olmaksızın başkasının malvarlığından zenginleşen kişinin iadesi. Ödenmiş ama sözleşmesi geçersiz sayılmış bedellerde ve yanlışlıkla yapılan ödemelerde başvurulur.

Dilekçe genel unsurlarını HMK m.119'dan alır: mahkeme adı, tarafların kimlik ve adresleri, dava konusu ve değeri, vakıaların sıra numarası altında açık özetleri, her vakıanın hangi delille ispat edileceği, hukuki sebepler ve açık talep sonucu. Unsurların tamamı ve eksiklik hâlinde verilen bir haftalık süre için dava dilekçesi rehberimize bakınız.

Görev, Yetki ve Dava Şartı Arabuluculuk

Görev: Malvarlığı haklarına ilişkin davalarda dava değerine bakılmaksızın asliye hukuk mahkemesi görevlidir (HMK m.2). Kira ilişkisinden doğan alacaklar sulh hukuk mahkemesindedir (HMK m.4/1-a); ticari davalarda asliye ticaret, işçi alacaklarında iş mahkemesi, tüketici işlemlerinde tüketici mahkemesi görevlidir. Taraflar tacir ve iş her ikisinin ticari işletmesiyle ilgiliyse dava TTK m.4 uyarınca ticari davadır.

Yetki: Genel yetkili mahkeme davalının dava tarihindeki yerleşim yeri mahkemesidir (HMK m.6). Sözleşmeden doğan davalar sözleşmenin ifa edileceği yer mahkemesinde de açılabilir (HMK m.10); para borcu aksine anlaşma yoksa alacaklının ödeme zamanındaki yerleşim yerinde ifa edildiğinden (TBK m.89), para alacağı davası çoğu kez alacaklının kendi yerleşim yerinde açılabilir. Tacirler ve kamu tüzel kişileri arasında yetki sözleşmesi geçerlidir (HMK m.17).

Arabuluculuk alacağın kaynağına göre dava şartıdır; dilekçede bu şartın ya sağlandığı ya da uygulanmadığı yazılmalıdır:

• Ticari davalarda konusu bir miktar paranın ödenmesi olan alacak ve tazminat talepleri: TTK m.5/A.
• İşçi veya işveren alacağı ve tazminatı: 7036 s.K. m.3.
• Tüketici uyuşmazlıkları: 6502 s.K. m.73/A.
• Kira ilişkisinden kaynaklanan uyuşmazlıklar ve ortaklığın giderilmesi: 6325 s.K. m.18/B.

Genel borç ilişkilerinde (iki gerçek kişi arasındaki ödünç, ticari olmayan satış) arabuluculuk isteğe bağlıdır. Dava şartı olduğu hâlde son tutanak eklenmezse mahkeme bir haftalık kesin süre verir; sunulmazsa dava usulden reddedilir.

Belirsiz Alacak Kalktı: Kısmi Dava ve m.109/4

Belirsiz alacak davasını düzenleyen HMK m.107, 16/7/2026 tarihli 7589 sayılı Kanunla yürürlükten kaldırıldı (RG 31/7/2026). Aynı Kanun kısmi davaya bir fıkra ekledi: alacağın yalnız bir kısmının dava edildiği durumlarda talep konusu, aynı davada bir defaya mahsus olmak üzere, iddianın genişletilmesi yasağına tabi olmaksızın tahkikatın sona ermesine kadar artırılabilir ve zamanaşımı artırılan kısım bakımından da dava tarihinden itibaren kesilmiş sayılır (HMK m.109/4). Eskiden belirsiz alacak olarak açılan, miktarı bilirkişi hesabına bağlı alacaklar bugün bu yolla kurulur.

Kısmi dava açılırken kalan kısımdan açıkça feragat edilmedikçe bu, geri kalandan feragat anlamına gelmez (m.109/3); dilekçeye "fazlaya ilişkin haklarımız saklı kalmak kaydıyla" ibaresini yine de yazın. m.109/4 artırımı tek seferliktir: sonraki bir artırım iddianın genişletilmesi yasağına takılır ve ancak karşı tarafın açık muvafakati veya ıslahla aşılır (m.141/2). m.107 kalkmadan önce açılmış davalarda hangi hükmün uygulanacağını geçiş hükmü üzerinden dosya bazında ayrıca kontrol edin. Dilekçenin başlığında dava türünü açıkça yazın.

Faiz: Temerrüt Tarihi ve Oran

Faiz talebinin iki değişkeni vardır: başlangıç tarihi ve oran.

Başlangıç: Muaccel bir borcun borçlusu, alacaklının ihtarıyla temerrüde düşer (TBK m.117/1). Borcun ifa edileceği gün birlikte belirlenmiş veya sözleşmedeki bir hakka dayanarak taraflardan biri usulüne uygun bir bildirimde bulunmak suretiyle belirlemişse, bu günün geçmesiyle borçlu ihtara gerek kalmadan temerrüde düşer (m.117/2). Bu yüzden dava öncesinde noter ihtarnamesiyle temerrüt tarihini sabitlemek, faizi dava tarihinden geriye taşır; ihtarname kurgusu için ihtarname rehberimize bakınız. İhtar yoksa faiz dava tarihinden istenir. Haksız fiilde temerrüt zarar tarihinde kendiliğinden doğar.

Oran: Faiz oranı sözleşmede kararlaştırılmamışsa 3095 s.K. m.1'deki yasal faiz, temerrüt hâlinde m.2'deki temerrüt faizi uygulanır; ticari işlerde Merkez Bankasının kısa vadeli avanslar için uyguladığı faiz oranı yasal orandan yüksekse sözleşme olmasa bile bu oran istenebilir (3095 m.2/2). Sözleşmede kararlaştırılan yıllık temerrüt faizi TBK m.120 uyarınca yasal oranın yüzde yüz fazlasını aşamaz. Dilekçede oranı sayıyla değil "yasal faiz" ya da "avans faizi" olarak yazın; oranlar dönemsel olarak değişir ve hüküm de o ifadeyle kurulur.

Zamanaşımı: On Yıl, Beş Yıl ve Kesilme

Kanunda aksine bir hüküm bulunmadıkça her alacak on yıllık zamanaşımına tabidir (TBK m.146). Kira bedelleri, anapara faizleri ve ücret gibi diğer dönemsel edimler ile TBK m.147'de sayılan diğer alacaklar (otel ve lokanta giderleri, küçük sanat işleri ve perakende satış bedelleri, ortaklık ilişkisinden doğan bazı alacaklar, vekâlet ve komisyon gibi sözleşmelerden doğan alacaklar) beş yıllık süreye tabidir. Haksız fiilde süre zararın ve tazminat yükümlüsünün öğrenilmesinden itibaren iki, her hâlde fiilden itibaren on yıldır (TBK m.72).

Zamanaşımı alacağın muaccel olmasıyla işlemeye başlar (TBK m.149); borçlunun borcu ikrarı, kısmi ödeme ve faiz ödemesi ile alacaklının dava veya icra takibi süreyi keser (TBK m.154). Zamanaşımı itirazdır: hâkim resen dikkate almaz, borçlu ileri sürmelidir (TBK m.161). Dilekçede süreyi ve kesen olayları önceden yazmak, karşı tarafın itirazını daha cevap aşamasında karşılar.

İspat: Senetle İspat Sınırı

HMK m.200 uyarınca bir hakkın doğumu, düşürülmesi, yenilenmesi, ertelenmesi, değiştirilmesi veya ortadan kaldırılması amacıyla yapılan hukuki işlemlerin, yapıldıkları zamanki miktar veya değerleri kanunda yazılı parasal sınırı geçtiği takdirde senetle ispat olunması gerekir. Sınır her yıl yeniden değerlemeyle güncellenir; dilekçede işlem tarihindeki sınıra bakın. Senede karşı senet kuralı (m.201), delil başlangıcı (m.202: karşı tarafın el ürünü olan ve iddiayı muhtemel gösteren belge, tanıkla ispatı açar) ve m.203'teki istisnalar (yakın hısımlar arasındaki işlemler, senet alınmasının imkânsız olduğu hâller, senedin elde olmayan sebeple kaybı, üçüncü kişilerin muvazaa iddiası) dilekçenin delil bölümünü belirler. Banka dekontu, e-posta yazışması ve mesajlar delil başlangıcı olabilir; bunları tanık listesiyle birlikte sunun.

Alacak Davası Dilekçesi Örneği

Aşağıdaki örnek sözleşmeden doğan, miktarı belli bir para alacağı içindir.

İcra Takibi mi, Dava mı?

Belgeye dayanan ve itiraz beklenmeyen bir para alacağı için ilamsız icra takibi daha hızlı sonuç verir. Borçlu yedi gün içinde itiraz ederse takip durur; bu durumda bir yıl içinde itirazın iptali davası açılır ve itirazın haksızlığı hâlinde İİK m.67 uyarınca alacağın yüzde yirmisinden az olmamak üzere icra inkâr tazminatına hükmedilir. Takip yolunu seçecekseniz itirazın iptali davası rehberimize, karşı tarafta iseniz icra takibine itiraz rehberimize bakabilirsiniz. Uyuşmazlığın esası baştan çekişmeliyse (ayıp, eksik ifa, sözleşmenin feshi) doğrudan alacak davası açmak takip masrafını ve süre kaybını önler.

Sık Yapılan Hatalar

• Hukuki sebebi somutlaştırmadan "alacaklıyız" demek; sözleşme, haksız fiil ve sebepsiz zenginleşme farklı ispat ve süre kuralına tabidir.
• 31/7/2026 sonrasında davayı hâlâ "belirsiz alacak davası (HMK m.107)" başlığıyla açmak; madde yürürlükten kalkmıştır, dava kısmi dava olarak kurulur.
• Faizi dava tarihinden istemek; ihtarname veya kesin vade varsa temerrüt daha erkendir.
• Faiz oranını sayıyla yazmak; "yasal faiz" ya da "avans faizi" ifadesi hükümle örtüşür.
• Ticari alacakta arabuluculuk son tutanağını eklememek.
• Senetle ispat sınırını aşan işlemde yalnız tanık bildirmek; delil başlangıcı olacak belgeleri sunmamak.
• Kısmi davada kalan kısım için zamanaşımının işlemeye devam ettiğini gözden kaçırmak.
• Yetkiyi yalnız davalının yerleşim yerinden kurmak; ifa yeri mahkemesi çoğu kez alacaklının kendi şehridir.

Beyan ile Alacak Davası Dilekçesi Hazırlamak

Sözleşmeyi, faturaları, dekontları ve ihtarnameyi Beyan'ın web editörüne PDF, UDF, DOCX veya görsel olarak yükleyip talimatınızı yazarsınız; taranmış belgeler OCR ile okunur ve taslak temerrüt tarihini, faiz talebini ve zamanaşımı hesabını belgelerdeki tarihlerden kurar. Çıktı DOCX, PDF veya UDF olarak alınır; son hukuki denetim Av.K. m.34 uyarınca avukattadır.