T.C. YARGITAY

Satış vaadine dayalı tescil davasında satıcının iflası

Yargıtay 6. Hukuk Dairesi · 2025/254 E. 2025/633 K. · 20 Şubat 2025

Kelime ve Kanun Dizini

Yargıtay Karar Künyesi

Yargı MerciiYargıtay 6. Hukuk Dairesi
Esas Numarası2025/254
Karar Numarası2025/633
Karar Tarihi20 Şubat 2025
Hüküm TürüBOZMA

Dava Konusu ve Uyuşmazlık

Gayrimenkul satış vaadi sözleşmesi gereği taşınmazın tapu kaydının iptali ile takyidatlardan arındırılarak davacı adına tescil

Beyan.pro özeti

Bu özet karar metninden yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır; resmî özet değildir. Karar metnini esas alın.

Davacı, satış vaadi sözleşmesiyle satın aldığı ve kendisine teslim edilen dairenin tapuda devredilmediğini, satıcı inşaat şirketinin taşınmaz üzerine bir banka lehine ipotek kurduğunu ileri sürerek tapu kaydının iptali ile takyidatlardan arındırılarak adına tescilini istemiş, ipotek alacaklısına karşı da dava açmıştır. Tüketici mahkemesi iki davayı da kabul ederek tescile ve ipoteğin terkinine karar vermiş, bölge adliye mahkemesi ipotek alacaklısının istinafını esastan reddetmiştir. İpotek alacaklısı, iyiniyetli üçüncü kişi olduğunu ileri sürerek temyize başvurmuştur. Yargıtay 6. Hukuk Dairesi, dosyayı geri çevirerek yaptırdığı araştırmada satıcı şirket hakkında iflas kararı verildiğini, tasfiyenin başladığını, ancak ikinci alacaklılar toplantısının yapılmadığını ve iflas idaresinin bildirilmediğini saptamıştır. İflasla birlikte dava takip yetkisinin iflas idaresine geçtiğini ve müflisin taraf olduğu davaların belirli bir süre durduğunu açıklamış; müflisi kimin temsil edeceği belirlenerek karar verilmesi gerektiği gerekçesiyle bölge adliye mahkemesi kararını kaldırmış, ilk derece mahkemesi kararını re'sen bozmuştur. İyiniyete ilişkin temyiz itirazı şimdilik incelenmemiştir.

Karardan çıkan ilkeler

  • İflasın açılmasıyla müflisin masaya ait mallar üzerindeki tasarruf yetkisi kısıtlanır; dava takip yetkisi ve taraf sıfatı iflas idaresine, basit tasfiyede ise iflas dairesine geçer.
  • Müflisin taraf olduğu hukuk davaları, kanundaki istisnalar dışında iflasın açılmasıyla durur ve bu durma ikinci alacaklılar toplantısından on gün sonrasına kadar sürer.
  • Davalı şirketin yargılama sırasında iflas ettiği anlaşılırsa, müflisi temsil yetkisinin kimde olduğu açıklığa kavuşturulmadan hüküm kurulamaz; bu eksiklik Dairece re'sen bozma sebebi yapılmıştır.

Dilekçede nasıl kullanılır

Satış vaadine dayalı tapu iptali ve tescil davalarında satıcı şirketin iflası hâlinde, yargılamanın durması ve davanın iflas idaresine yöneltilmesi gerektiği yönündeki itirazlara dayanak olabilir. İflasın tarihi, tasfiye türü ve alacaklılar toplantısının yapılıp yapılmadığı somut dosyada iflas dairesinden araştırılmalıdır.

Yargılama Aşamaları Haritası

  1. 1. Aşama

    İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 7. Hukuk Dairesi

    Bölge Adliye Mahkemesi kararı · İlk Derece Mahkemesi kararı
  2. 2. Aşama · bu karar

    YARGITAY

    BOZMA

Süreç kaydındaki diğer halkalar: İnceleme konusu karar

Mahkemesi
İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 7. Hukuk Dairesi
Sayısı
2022/2752 E., 2023/287 K.
İlk Derece Mahkemesi
Bakırköy 13. Tüketici Mahkemesi
Hüküm kalemleri (2)
  • Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,
  • İlk Derece Mahkemesi kararının re'sen BOZULMASINA,
Karardan Alıntı (Uyuşmazlık Tanımı)
“Yukarıdaki açıklamalar ışığında mahkemece müflisi temsil yetkisinin kimde olduğu hususu açıklığa kavuşturularak İİK’nın 194. maddesi çerçevesinde bir karar verilmesi gerektiği anlaşıldığından hükmün resen bozulması gerekmiştir.”
* Bu metin doğrudan karar tutanağından alıntılanmış olup, mahkemenin uyuşmazlığa ilişkin tespitini içerir.

Dilekçede Kullanılabilir İçtihat ve Gerekçe Pasajları

Bu kararda mahkemenin hükmüne esas teşkil eden 1 gerekçe pasajı tespit edilmiştir.

Gerekçe Pasajı 1227 karakter
“Yukarıdaki açıklamalar ışığında mahkemece müflisi temsil yetkisinin kimde olduğu hususu açıklığa kavuşturularak İİK’nın 194. maddesi çerçevesinde bir karar verilmesi gerektiği anlaşıldığından hükmün resen bozulması gerekmiştir.”

Karardan: Sonuç ve Gerekçe

Dosya İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 7. Hukuk Dairesi kararından gelmektedir. Yargıtay, bölge adliye mahkemesi kararını kaldırmıştır; ilk derece mahkemesi kararını bozmuştur. Hüküm 2 kalemden oluşmaktadır (1 kaldırma, 1 bozma). Gerekçe (karar metninden): “1. Uyuşmazlık gayrimenkul satış vaadi sözleşmesi gereği taşınmazın tapu kaydının iptali ile takyidatlardan arındırılarak davacı adına tescil istemine ilişkindir.”

Kararın Tam Metni

5.779 karakter · metni göster

MAHKEMESİ : İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 7. Hukuk Dairesi

SAYISI : 2022/2752 E., 2023/287 K.

Birleşen Bakırköy 2. Tüketici Mahkemesinin 2021/212 Esas, 2021/293 Karar sayılı dosyası

İLK DERECE MAHKEMESİ : Bakırköy 13. Tüketici Mahkemesi

SAYISI : 2021/79 E., 2022/129 K.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı birleşen davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hakimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü.

I. DAVA

Asıl ve birleşen davada davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkili ile asıl davalı ...nşaat Ltd. Şti. arasında gayrimenkul satış vaadi sözleşmesi düzenlendiğini, dava konusu taşınmazın müvekkiline teslim edildiğini, ancak tapu devrinin yapılmadığını, asıl davalı ...nşaat Ltd. Şti. tarafından taşınmaz üzerinde birleşen davalı lehine ipotek tesis edildiğini öne sürerek dava konusu taşınmazın tapu kaydının iptali ile tüm takyidatlardan arındırarak müvekkili adına kayıt ve tesciline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP

Asıl davalı ...nşaat Ltd. Şti. vekili cevap dilekçesinde; davacının ilgili daireyi fiilen kullandığını davalı müvekkili ile dava dışı şirket arasında yaşanan sorunlar nedeniyle şirketin faaliyet gösteremez hale geldiğini ileri sürerek davanın reddini istemiştir.

Birleşen davalı vekili cevap dilekçesinde; davanın reddini savunmuştur.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile asıl davanın kabulü ile taşınmazın davacı adına kayıt ve tescili ile depo edilen bedelin karar kesinleştiğinde asıl davalıya ödenmesine; birleşen davada davanın kabulü ile birleşen davalı lehine tesis edilen ipotek kaydının terkinine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde birleşen davalı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Birleşen davada davalı vekili temyiz dilekçesinde; ipotek alacaklısı bankanın iyi niyetli 3. kişi olduğunu beyan etmektedir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

1. Uyuşmazlık gayrimenkul satış vaadi sözleşmesi gereği taşınmazın tapu kaydının iptali ile takyidatlardan arındırılarak davacı adına tescil istemine ilişkindir.

Dairemizin 21.11.2024 tarihli geri çevirme kararına istinaden asıl davada davalı ...nşaat Ltd. Şti. hakkında iflas kararı verildiği, tasfiye işlemlerine başlandığı ancak 2. alacaklılar toplantısının henüz yapılmadığı ve iflas idare temsilcilerinin bildirilmediği anlaşılmıştır.

İcra ve İflas Kanunu'nun 191. maddesi gereğince borçlunun iflas açıldıktan sonra masaya ait mallar üzerinde her türlü tasarrufu alacaklılara karşı hükümsüz olup, müflisin masa malları üzerindeki tasarruf yetkisi iflâs ile kısıtlandığından, masanın kanuni mümessilinin iflas idaresi olduğu hükmü kabul edilmiştir. Diğer anlatımla, iflasın açılmasıyla dava takip yetkisi (ve taraf sıfatı), artık müflise değil, iflas idaresine ait olup, adi tasfiyede İİK'nın 226-229 maddeleri gereği iflas masasını temsil yetkisi iflas idare memurlarına, şayet basit tasfiye usulü benimsenmişse, bu temsil yetkisi İflas Dairesine aittir. İflâs idaresinin bu dava takip yetkisini kullanıp kullanmayacağını tespit edebilmek için, ilk önce iflâs organlarının oluşması ve her dava hakkında esaslı bilgi sahibi olunması gerekir. Bu ise, zaman isteyen bir husustur. İşte bu nedenle, Kanun, müflisin taraf bulunduğu hukuk davalarının, iflâsın açılması ile belli bir süre için durmasını kabul etmiştir. İflastan önce açılmış olup da devam eden, müflisin taraf bulunduğu hukuk davaları, (maddede yazılı istisnalar dışında) iflâsın açılması ile durur. Bu durma, ikinci alacaklılar toplantısından on gün sonraya kadar devam eder; ancak bundan sonra, duran hukuk davalarına devam edilebilir. Müflisin davacı olduğu davalarda, iflâs idaresi bir davanın başarı şansı olduğu kanısına varırsa, masanın bu davayı takip etmesine karar verir. Bu karar ikinci alacaklılar toplantısının uygun bulması ile kesinleşir ve ikinci alacaklılar toplantısından sonraki on günlük süre geçince, bundan böyle davaya, davacı olarak iflâs idaresi tarafından devam edilir. İflâs idaresi ve ikinci alacaklılar toplantısı, davanın başarı şansı olmadığı kanısına varırlarsa, masanın davayı takip etmemesine karar verirler. Bu halde, o davayı takip yetkisi, isteyen alacaklıya devredilir. Hiçbir alacaklı, davayı takip etmek istemezse, o zaman, müflisin dava takip yetkisi yeniden doğar ve müflis iflâsın kapanmasını beklemeden, davayı kendi adına devam ettirebilir. Konuya ilişkin dairemizin yerleşik uygulaması yukarıda açıklandığı üzere bu yöndedir.

Yukarıdaki açıklamalar ışığında mahkemece müflisi temsil yetkisinin kimde olduğu hususu açıklığa kavuşturularak İİK’nın 194. maddesi çerçevesinde bir karar verilmesi gerektiği anlaşıldığından hükmün resen bozulması gerekmiştir.

2. Bozma nedenine göre birleşen davada davalı ... vekilinin temyiz itirazlarının şimdilik incelenmesine gerek görülmemiştir.

VI. KARAR

Yukarıda 1 no'lu bentte açıklanan sebeplerle;

Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

İlk Derece Mahkemesi kararının re'sen BOZULMASINA,

2 no.lu bentte açıklanan sebeplerle birleşen davada davalı ... vekilinin temyiz itirazlarının şimdilik incelemesine yer olmadığına,

Peşin alınan temyiz karar harcın istek halinde ilgilisine iadesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

20.02.2025 tarihinde oy birliği ile karar verildi.

Bu Emsal Kararla İlgili Rehber ve Dilekçe Örnekleri

Kararda ele alınan hukuki uyuşmazlığa ilişkin usul adımlarını, süreleri ve dilekçe şablonlarını inceleyebilirsiniz:

Beyan.pro Hukuk Asistanı

Bu Emsal Kararı Dilekçenize Eklemek İster misiniz?

Beyan.pro yapay zekâsı, dava dosyanızı inceleyip bu karardaki hukuki ilkeleri ve gerekçe pasajlarını savunma stratejinize en uygun usulle dilekçenizin içerisine yerleştirir.

İlgili ve Benzer Emsal Kararlar

BOZMA7 Ekim 2024

2024/2615 E. · 2024/3215 K.

İcra ve iflas kanununun 308/b maddesinde düzenlenen ve anılan maddede “alacakları itiraza uğramış” kavramı ile ifade edilen konkordato talep eden borçlunun alacağa itiraz etmesi sonucu “çekişmeli alacak” haline gelen alacağın tespiti ve tahsili

Kararı İncele
BOZMA16 Haziran 2025

2023/3266 E. · 2025/2345 K.

Arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesinden kaynaklanan tapu iptal tescil istemine ilişkin olup birleşen dava ise arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesinde geriye etkili fesih şartlarının oluştuğunun ve sözleşmenin geriye etkili feshedildiğinin tespiti

Kararı İncele