İstinafa Cevap Dilekçesi: HMK m.347 ve Katılma Yoluyla İstinaf

Karşı tarafın istinaf dilekçesi tebliğ edildiğinde iki ayrı karar aynı iki haftalık süreye sıkışır: istinaf sebeplerine nasıl cevap verileceği ve kararın aleyhinize olan kısmı için katılma yoluyla başvurulup başvurulmayacağı. İstinaf dilekçesinin nasıl kurulacağını istinaf başvurusu rehberimizde anlattık; bu yazı masanın öbür tarafına, istinafa cevap veren vekile odaklanıyor.

Süre, Yer ve Adli Tatil

• Tebliğ: İstinaf dilekçesini karşı tarafa kararı veren mahkeme tebliğ eder (HMK m.347/1).
• Süre: Karşı taraf tebliğden itibaren iki hafta içinde cevap verebilir (m.347/2).
• Yer: Cevap, kararı veren mahkemeye ya da o mahkemeye gönderilmek üzere başka bir yer mahkemesine verilir (m.347/2).
• Dosyanın gönderilmesi: Kararı veren mahkeme, dilekçeler verildikten veya süreler geçtikten sonra dosyayı bölge adliye mahkemesine gönderir (m.347/3).
• Katılmaya cevap: Karşı taraf katılma yoluyla başvurduysa, asıl başvuran buna iki hafta içinde cevap verebilir (m.348/1).
• Hesap: Vekile yapılan elektronik tebligat, adrese ulaştığı günü izleyen beşinci günün sonunda yapılmış sayılır (Tebligat K. m.7/a, m.11). Hafta olarak belirlenen süre, son haftada başladığı güne karşılık gelen günün tatil saatinde biter (HMK m.92/2).
• Adli tatil: Tatil boyunca istinaf dilekçelerine karşı verilen cevap dilekçeleri alınır ve her türlü tebligat yapılır (m.103/3). Adli tatile tabi işlerde süre tatil içinde bitiyorsa tatilin bittiği günden itibaren bir hafta uzar (m.104); nafaka, velayet, hizmet akdi veya iş sözleşmesi sebebiyle işçilerin açtıkları davalar gibi tatilde görülen işlerde bu uzama yoktur.

HMK'nın istinaf bölümünde (m.341-360) cevap dilekçesi yalnız m.347 ve m.348'de düzenlenir. İstinafa cevaba karşı ayrıca bir cevap turu öngörülmez; cevap hakkı yalnız katılma yoluyla başvuruya karşı asıl başvurana tanınır. Cevap vermemeye bağlanmış bir yaptırım da bu bölümde yer almaz; bedeli dolaylıdır: katılma yoluyla başvuru ancak cevap dilekçesiyle yapılabilir.

Karar Ağacı: Cevap mı, Katılma mı, Kendi İstinafınız mı?

1. Kararda aleyhinize bir kısım var mı? Yoksa yalnız cevap verirsiniz; cevabın tek işi istinaf sebeplerini çürütmektir.
2. Varsa, kendi istinaf süreniz hâlâ açık mı? İstinaf süresi ilamın taraflardan her birine tebliğiyle ayrı ayrı işler (m.345). Süreniz açıksa kendi başvurunuzu yapmayı düşünün: bağımsız başvuru, karşı tarafın başvurusunun akıbetine bağlı değildir.
3. Süreniz geçtiyse ya da başvurma hakkınız yoksa katılma yoluyla başvurabilirsiniz: istinaf dilekçesi kendisine tebliğ edilen taraf, başvurma hakkı bulunmasa veya başvuru süresini geçirmiş olsa bile vereceği cevap dilekçesiyle istinaf yoluna başvurabilir (m.348/1). Cevap süresi iki hafta olduğundan katılma süresi de budur.
4. Katılmanın riskini tartın. Asıl başvuran başvurusundan feragat ederse ya da başvuru bölge adliye mahkemesince esasa girilmeden reddedilirse, katılma yoluyla başvuru da reddedilir (m.348/2). Feragat dosya gönderilmeden yapılırsa başvuruyu kararı veren mahkeme, gönderildikten sonra yapılırsa bölge adliye mahkemesi reddeder (m.349/2); iki durumda da katılma düşer.
5. Katılmayı ayrı kurun. İnceleme istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlıdır (m.355). Katılma yoluyla başvuruyu cevabın içinde ayrı başlık, numaralı sebepler, gerekçe ve ayrı talep sonucuyla yazmak, m.342/2'deki unsurları karşılamanın güvenli yoludur.

Aynı kurallar temyizde de kıyasen uygulanır (m.366, m.343-349 yollaması); temyize cevap ve katılma yoluyla temyiz için temyiz dilekçesi rehberimize bakabilirsiniz.

İstinaf Sebeplerini Tek Tek Karşılamak

Bölge adliye mahkemesi incelemesini istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı yapar ve yalnız kamu düzenine aykırılığı kendiliğinden gözetir (m.355). Cevap dilekçesi bu kapsamı genişletmez; kapsamı istinaf dilekçesi ve kamu düzeni belirler. Yargıtay 2. Hukuk Dairesi, istinaf edenin ileri sürmediği ve kamu düzenine ilişkin olmayan usul eksikliklerini kendiliğinden gözeterek karar veren bölge adliye mahkemesinin kararını bozmuştur (karar özeti). Aynı daire, istinaf dilekçesinde ileri sürülen bir itirazın hiç incelenmemesini de bozma sebebi saymıştır (karar özeti). Mahkeme her sebebi incelemek zorunda olduğundan, cevapsız bıraktığınız sebep sizin karşı argümanınız olmadan incelenir; hiçbirini atlamayın.

Her sebebi aynı sırayla karşılayın:

• Olgu düzeltmesi: İstinaf dilekçesinin dosyayı aktarışı doğru mu? Tutanak, dilekçe ve rapor tarihleriyle karşılaştırın.
• İleri sürülme: İtiraz ilk derecede ileri sürülmüş mü? Sürülmemişse m.357/1 itirazını yapın (aşağıda).
• Etki eşiği: Delil toplanmadığı iddiasında kaldırma sebebi, uyuşmazlığın çözümünde etkili olabilecek ölçüde önemli delillerin toplanmamış veya değerlendirilmemiş olmasıdır (m.353/1-a-6). Delilin sonuca etkisizliğini gösterin.
• Düzeltilebilirlik: Hata yalnız kanunun uygulanmasında veya gerekçedeyse ve yeniden yargılama gerekmiyorsa, bölge adliye mahkemesi düzelterek yeniden esas hakkında karar verir (m.353/1-b-2). Sonucun doğruluğunu savunurken bu hükmü hatırlatın; kaldırma ve geri gönderme gerekmez.
• Tamamlanabilirlik: Eksiklik duruşma yapılmadan tamamlanabiliyorsa, tamamlandıktan sonra başvurunun esastan reddi mümkündür (m.353/1-b-3).

Yeni Vakıa ve Delile Karşı HMK m.357 İtirazı

Bölge adliye mahkemesinde karşı dava açılamaz, davaya müdahale talep edilemez, ıslah yapılamaz; kendiliğinden gözetilecekler dışında ilk derece mahkemesinde ileri sürülmeyen iddia ve savunmalar dinlenemez ve yeni delillere dayanılamaz (m.357/1). İstisna, ilk derecede usulüne uygun gösterildiği hâlde incelenmeden reddedilen veya mücbir sebeple gösterilemeyen delillerdir (m.357/3).

Cevapta üç adım izleyin:

1. Yeniliği göster. Vakıa veya delilin ilk derecede hangi dilekçede bulunmadığını, dilekçeler aşamasının hangi tarihte kapandığını yazın (m.141/1).
2. İstisnayı daralt. Karşı taraf m.357/3'e dayanıyorsa "usulüne uygun gösterilmiş" olma koşulunu sorgulayın. Ön inceleme ihtarına rağmen sunulmayan delile dayanmaktan vazgeçilmiş sayılır (m.139/1-ç, m.140/5); böyle bir ara karar varsa tarihiyle anın.
3. Muvafakat etmediğinizi açıkça yazın. Yargıtay 7. Hukuk Dairesi, cevap dilekçelerinde kira ilişkisine dayanmayan davalının bu savunmayı ilk kez istinafta ileri sürmesine, davacının açık muvafakati ve tahkikat bitmeden yapılmış bir ıslah bulunmadığı için savunmanın genişletilmesi yasağını uygulamıştır (karar özeti).

"Yeni savunma" demeden önce dosyada izini arayın. Hukuk Genel Kurulu, cevap ve delil dilekçelerinde emsal ücret araştırması isteyen ve bilirkişi hesabına da itiraz eden davalının istinafta ücrete itirazını yeni savunma saymamıştır (karar özeti). Rapora itirazların bu aşamadaki ağırlığı için bilirkişi raporuna itiraz yazımıza bakabilirsiniz. Yasak cevap veren taraf için de geçerlidir: cevapta ilk kez ileri sürülen bir savunma da aynı engele takılır.

Talep Sonucu: Usulden Ret, Esastan Ret ve Duruşma

Bölge adliye mahkemesi önce dosya üzerinde ön inceleme yapar ve incelemenin başka daireye ait olması, kararın kesin olması, başvurunun süresinde yapılmaması, başvuru şartlarının yerine getirilmemesi ve başvuru sebeplerinin hiç gösterilmemesi hâllerinde öncelikle karar verir (m.352/1). Bu hâllerden birini görüyorsanız talep sonucunun ilk bendine yazın. Süre geçtikten sonra verilen ya da kesin karara ilişkin istinaf dilekçesini zaten kararı veren mahkeme reddeder (m.346/1); dosya buna rağmen gönderildiyse bu noktayı cevapta ayrıca belirtin.

Esasa ilişkin asıl talep, kararın usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğu gerekçesiyle başvurunun esastan reddidir (m.353/1-b-1). m.353'teki hâller dışında inceleme duruşmalıdır ve duruşma günü taraflara tebliğ edilir (m.356/1). Duruşmalı işte başvuran belirlenen gideri verilen kesin süre içinde yatırmazsa dosyanın mevcut durumuna göre karar verilir; tahkikat yapılmadan karar verilemeyecek hâllerde başvuru reddedilir (m.358/3).

İstinafa Cevap Dilekçesi Örneği

Cevaptaki savunmanın ilk derecedeki cevapla tutarlı olması gerekir; o aşamanın kurgusu için cevap dilekçesi rehberimize bakabilirsiniz.

Ceza Muhakemesinde İstinafa Cevap

• Süre ve biçim: Hükmü veren mahkemece reddedilmeyen istinaf dilekçesi veya beyan tutanağı karşı tarafa tebliğ edilir; karşı taraf tebliğden itibaren iki hafta içinde yazılı cevap verebilir (CMK m.277/1). Karşı taraf sanıksa cevabını zabıt kâtibine tutanağa bağlanacak bir beyanla da verebilir (m.277/2).
• Savcının istinafı: Savcı başvuru nedenlerini gerekçeleriyle yazılı gösterir; istem ilgililere tebliğ edilir ve ilgililer iki hafta içinde cevap bildirebilir (m.273/5).
• Sebeplerle sınırlılık: Sanık ve katılan yönünden başvuru nedenlerinin gösterilmemesi incelemeye engel olmaz (m.273/4). CMK'nın istinaf hükümlerinde (m.272-285) HMK m.355'teki gibi incelemeyi istinaf sebepleriyle sınırlayan bir hüküm yer almaz; cevabı bu yüzden yalnız sayılan sebeplere değil, hükmün bütününe göre kurun.
• Katılma yolu: CMK'da HMK m.348'deki katılma yoluyla başvurunun karşılığı düzenlenmemiştir; hükmü kendi aleyhine bulan taraf süresinde kendi başvurusunu yapar.
• Aleyhe değiştirme yasağı: İstinafa yalnız sanık lehine başvurulmuşsa yeniden verilen hüküm önceki cezadan ağır olamaz (m.283/1). Katılan vekili sanığın istinafına cevap verirken bu sınırı hesaba katar.

Beyan.pro'nun web editörüne istinaf dilekçesini, ilk derece kararını ve dosya belgelerini (PDF, UDF, DOCX veya görsel; taranmış belgeler OCR'dan geçer) yükleyip cevap talimatınızı yazabilirsiniz; dilekçelerde 10,8 milyon karar üzerinde emsal araması yapılır ve çıktı DOCX, PDF veya UDF olarak alınır. Hangi sebebin nasıl karşılanacağı ve son hukuki denetim, Av.K. m.34'teki özen yükümlülüğü gereği avukattadır.