Yargıtay 7. Hukuk Dairesi

MAHKEMESİ : Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesi

SAYISI : 2024/2999 E., 2024/1549 K.

İLK DERECE MAHKEMESİ : Sapanca 1. Asliye Hukuk Mahkemesi

SAYISI : 2019/344 E., 2020/305 K.

Bozmaya uyularak verilen Bölge Adliye Mahkemesi kararı duruşmalı olarak davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, 13.05.2023 tarihinde duruşma yapılmasına ve duruşma gününün taraflara davetiye ile bildirilmesine karar verilmiştir..

Belli edilen günde temyiz eden davalı vekili Av. ..., diğer taraftan davacı ... vekili Av. ... geldiler. Açık duruşmaya başlandı. Gelenlerin sözlü açıklamaları dinlenildikten sonra açık duruşmanın bittiği bildirildi. İş karara bırakıldı. Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlenerek dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davacının paydaşı olduğu dava konusu 1665 parsel sayılı taşınmazda 26.08.2015 tarihinde 10.000,00 TL bedelle davalıya satılan hissenin ön alım hakkı nedeniyle davacı adına tesciline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; müvekkilinin dava konusu taşınmazda daha önce de paydaş olduğunu ve dava konusu taşınmazın fiilen taksim edildiğini beyan ederek davanın reddini savunmuştur.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile fiili taksim savunmasının ispatlanamadığı ve davacının bedelde muvazaa iddiasının ispatlanamadığı gerekçesiyle davanın kabulüne dava konusu hissenin davacı adına tesciline, ön alım bedeli olan 476.445,00 TL'nin davalıya ödenmesine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekillerince istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile bir kısım tanığın beyanları, bilirkişi raporu, Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü parsel sorgu sisteminde yapılan inceleme doğrultusunda dava konusu taşınmazın fiilen taksim edildiğinin anlaşıldığı gerekçesiyle davalı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne, kararın kaldırılmasına, yeniden hüküm tesisine ve davanın reddine, davalı lehine resmi senetteki satış bedeli olan 10.000,00 TL üzerinden vekalet ücreti takdirine karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1. Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili ve davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Dairemizin 07.02.2023 tarihli ve 2021/2546 Esas, 2023/693 Karar sayılı ilamında; davalının ileri sürdüğü fiili taksim savunmasının tereddüte yer vermeyecek şekilde araştırılması, yerinde keşif yapılarak 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 259. maddesi gereğince tarafların tanıkları taşınmaz başında dinlenerek, çelişkili beyanlar varsa giderilerek ve tanıklarca gösterilecek yerler fen bilirkişisi tarafından düzenlenecek krokide denetime elverişli şekilde işaretlenerek, dosya içerisinde bulunan tüm bilgi ve belgeler birlikte değerlendirilmek suretiyle eylemli paylaşım olup olmadığı tespit edilerek sonucuna göre bir karar verilmesi gerektiği gerekçesiyle eksik araştırma ve incelemeye dayalı verilen karar bozulmuştur.

B. Bölge Adliye Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile fiili taksimin kabulü için davacının ve davalı hissesini satan paydaşın satış tarihinden önce ayrı ayrı kullandıkları taşınmaz bölümlerinin olması gerektiği, böyle bir olgunun somut şekilde ispatlanamadığı, bu durumda fiili taksimin varlığından söz edilemeyeceği ayrıca yargılamanın uzun sürmesi, İlk Derece Mahkemesince ön alım bedelinin nemalandırılmaması sebebiyle buna ilişkin davalı kaybının da usulünce hesaplandığı gerekçesiyle nema bedeli de dahil edilerek İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına, davanın kabulüne karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili; davacının satış sürecinden haberdar olduğunu, davayı süresinden sonra açtığını, fiili taksim olgusunun yeterince incelenmediğini, bilirkişi raporlarına göre fiili taksimin varlığının açık ve net olduğunu, dava konusu hissenin bedelinin rayicine göre düşük hesaplandığını, yemin deliline dayandıkları halde mahkemece teklif ettirilmediğini belirterek kararın bozulmasını talep etmiştir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık, ön alım hakkına dayalı tapu iptal ve tescil istemine ilişkindir.

Ön alım davasına konu payın ilişkin bulunduğu taşınmaz paydaşlarca özel olarak kendi aralarında taksim edilip her bir paydaş belirli bir kısmı kullanırken bunlardan biri kendisinin kullandığı yeri ve bu yere tekabül eden payı bir üçüncü şahsa satarsa, satıcı zamanında bu yerde hak iddia etmeyen davacının tapuda yapılan satış nedeniyle ön alım hakkını kullanması 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun 2. maddesinde yer alan dürüst davranma kuralı ile bağdaşmaz. Kötüniyet iddiası 14.2.1951 tarihli ve 17/1 sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararı uyarınca davanın her aşamasında ileri sürülebileceği gibi mahkemece de kendiliğinden nazara alınması gerekir. Bu gibi halde savunmanın genişletilmesi söz konusu değildir. Eylemli paylaşmanın varlığı halinde davanın reddi gerekir.

Somut olaya gelince; davalı vekili dava konusu taşınmazda fiili taksim bulunduğunu ileri sürmüştür. Mahkemece, fiili taksim hususu, başka bir ifadeyle satış tarihinde davacının ve davalıya pay satan satıcıların taşınmazda fiilen kullandığı yer olup olmadığı net olarak açıklığa kavuşturulmadığından bahisle Dairemizce bozma kararı verilmiş, Bölge Adliye Mahkemesince bozma ilamına uyularak yargılama yapılmışsa da ulaşılan sonucun hatalı olduğu değerlendirilmiştir. Şöyle ki; 31.10.2023 tarihli fen bilirkişi raporu incelendiğinde satış tarihi olan 26.08.2015 tarihi öncesine ait 07.05.2015 tarihli uydu görüntüsünde dava konusu taşınmazın kuzeyden güneye doğru duvar yapılarak iki bölüm halinde kullanılmakta olduğu belirtmiştir. Davalı tanıkları da satış tarihinden önce paydaşlar arasında fiili kullanım olduğu hususunda beyanda bulunmuşlardır. Hal böyle olunca; satış tarihinden önceki uydu görüntüsünden taraflar arasında eylemli kullanım hali bulunduğu açık şekilde görülebildiğinden, davalı tanıklarınca da fiili kullanım bulunduğu beyanları ile bu durum desteklendiğinden davanın fiili taksim varlığı nedeniyle reddine karar verilmesi gerekirken yazılı gerekçeyle kabulüne karar verilmiş olması doğru görülmemiştir.

VI KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Peşin alınan temyiz karar harcının istek hâlinde ilgiliye iadesine,

Yargıtay duruşma vekâlet ücreti 28.000,00 TL 'nin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,

Dosyanın kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

13.05.2025 tarihinde kesin olmak üzere oy birliğiyle karar verildi.