Yargıtay 7. Hukuk Dairesi

MAHKEMESİ : İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesi

SAYISI : 2022/5472 E., 2024/1708 K.

İLK DERECE MAHKEMESİ : Demirci Asliye Hukuk Mahkemesi

SAYISI : 2021/227 E., 2022/84 K.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalılarca ayrı ayrı temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı dava dilekçesinde; babasının 25.09.1981 tarihinde annesi ... ve ablası ... (...) tarafından planlanarak öldürüldüğünü, annesi ve ablasının babası ...’ı öldürmekten dolayı Salihli Ağır Ceza Mahkemesinin 25.09.1986 tarihli 1986/214 Esas 1986/209 Karar sayılı kararı ile hapis cezasına mahkum edildiğini, hükmün kesinleştiğini, cinayet tarihinde 8 yaşında olduğunu, Demirci Sulh Hukuk Mahkemesi tarafından 12.09.1988 tarihinde verilen 1988/225 Esas 1988/208 Karar sayılı veraset ilâmında annesi ... ve ablası ...'nın muris babasını öldürmelerine ve kesinleşmiş hapis cezası almalarına rağmen 4721 sayılı Türk Medeni Kanununun 578. maddesine aykırı olarak mirasçı gösterilmelerinin kanun, vicdan, hakkaniyet ve usule aykırı olduğunu belirterek mirasçılık belgesinin iptali ile yeniden düzenlenmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalılar vekili cevap dilekçesinde; davalıya 2000 yılında Demirci Sulh Hukuk Mahkemesinin 2000/444 sayılı kararıyla veraset belgesi verildiğini, ilgili kararın üzerinden yaklaşık 21 yıl geçtiğini, süreç içinde taraflar arasında yaşanan ve davalıların şikayetçi olduğu bazı olaylar neticesinde adeta intikam almak ve zarar vermek düşüncesiyle mirasçılık belgesinin iptali davasının açıldığını, aradan geçen 21 yıllık süre içinde herhangi bir başvuruda bulunulmayıp tehdit ve hakaretler sonucu davalıların şikayeti üzerine mirasçılık belgesinin iptalinin istenmesinin kötüniyetli olduğunu, talebin 4721 sayılı Kanunun 2. maddesine aykırı olduğunu belirterek davanın reddini savunmuştur.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; mirasbırakanı kasten ve hukuka aykırı olarak öldüren veya öldürmeye teşebbüs edenler mirasçı olamayacaklarından mirasbırakanın eşi ... ve kızı ...’ın ...'ın mirasçıları olamayacağını, ancak mirastan yoksunluk yalnız yoksun olanı etkileyeceğinden mirastan yoksun olanın altsoyunun mirasbırakandan önce ölen kimsenin altsoyu gibi mirasçı olacağını, ... ve ... mirasbırakan ...'ın mirasçısı olamayacaklarından ...'ın payı alt soyu olan ... ve ...'e verilmek suretiyle dava konusu mirasçılık belgesinin iptaline, muris ...'ın, 26.09.1981 tarihinde ölümü ile miras meselesi 12 pay olarak kabul edilerek, bundan; 2 payın ...'ya, 2 payın ...'e, 2 payın ...'a, 2 payın ...'a, 2 payın ...'a, 1 payın ...'ye, 1 payın ...'e aidiyetine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılar vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; davalıların kök murisi kasten öldürmesi nedeniyle mirastan mahrum kalmaları gerektiği yönündeki değerlendirme ile yeniden pay dağılımına karar vermesinde usul ve yasaya aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle istinaf talebinin esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davalı Arzi ve ... ayrı ayrı sundukları ancak aynı içerikteki temyiz dilekçelerinde:

1.Mirasçılık belgesinin alınmasından uzun zaman geçtikten sonra bu davanın açılmasının kötü niyeti gösterdiğini, davacı ile aralarında devam eden cezai yargılamalar olduğunu, bunların intikamı olarak iptal davasının açıldığını ancak 4721 sayılı Kanunun 2. maddesi uyarınca itirazlarının kabul edilmesi gerektiğini,

2.Terekedeki taşınmazların kendisinin bilgisi dışında satıldığı iddialarının doğru olmadığını,

3.Davacının uzun yıllardır iptali istenen mirasçılık belgesine dayalı yapılan işlemlere ve davalıların mirasçılığına itiraz etmediğini, senelerce mirasçılığı kabul edip şimdi iptalini istemesinin hakkın kötüye kullanılması olduğunu,

4.Tensip tutanağının tebliğ edilmediğini, delil bildirme süresi verilmeyip bildirdikleri delillerin de toplanmadığını belirterek hükmü temyiz etmiştir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık, mirasçılık belgesinin iptali ile yeni mirasçılık belgesi verilmesi istemine ilişkindir.

1.Mirasçılık belgesinin iptali davalarında, mirasçılar arasında zorunlu dava arkadaşlığı bulunmaktadır. Dava sonucunda verilecek hükümle hukuksal durumları etkilenebileceğinden bu tür davalarda iptali istenilen mirasçılık belgesinde mirasçı olarak gösterilen kişiler ile ölmüşlerse bunların mirasçılarının davada taraf olmaları zorunludur. Taraf teşkili kamu düzenine ilişkin olup taraflarca öne sürülmese dahi mahkemelerce kendiliğinden incelenmesi gerekir. Mirasçılık belgesinin iptali davalarında da davacı taraf miras bırakanın mirasçısı olduğunu, iptali istenilen mirasçılık belgesinde mirasçı olarak gösterilmediğini ve pay verilmediğini veya mirasçı gösterilmesine rağmen mirastan kendisine olması gerekenden daha az pay verildiğini, bu nedenle önceki günlü mirasçılık belgesinin hatalı olduğunu kanıtlamak zorundadır. Bu tür davalarda da miras bırakanın diğer mirasçılarını tespit etmek ve mirasçıların miras paylarını belirlemek hakimin görevidir ve re'sen araştırma ilkesi uyarınca, davanın ispatı için gerekli bütün delillere başvurabilir.

2.Somut olayda; davacı taraf Demirci Sulh Hukuk Mahkemesi tarafından 12.09.1988 tarihinde verilen 1988/225 Esas 1988/208 Karar sayılı veraset ilâmında annesi ... ve ablası ...'nın muris babasını öldürmelerine ve kesinleşmiş hapis cezası almalarına rağmen mirasçı olarak gösterildiklerini belirterek mirasçılık belgesinin iptali ile yeni mirasçılık belgesi düzenlenmesini talep etmiştir. Dava konusu mirasçılık belgesi incelendiğinde; mirasçı olarak kendilerine pay verilen davalılar haricindeki mirasçıların davada yer almadıkları anlaşılmaktadır. Mirasçılık belgesinin iptali davasında iptalden etkilenecek tüm mirasçıların davada taraf kılınması gerektiğinden mahkemece mirasçılık belgesinde mirasçı gösterilenler ile birlikte davalı ...’nın alt soyu ... ile ...’in de davaya dâhil edilmesi, taraf teşkili sağlandıktan sonra işin esasının incelenmesi, taraflardan varsa başkaca delilleri de sorulup saptanarak toplanan tüm deliller birlikte değerlendirilmek suretiyle sonucuna göre karar verilmesi gerekmektedir.

Mahkemece, taraf teşkili sağlanmaksızın esasa yönelik karar verilmesi doğru görülmediğinden hükmün bu nedenle bozulması gerekmiştir.

VI. KARAR

Yukarıda belirtilen nedenlerle temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Peşin alınan temyiz karar harcının istek hâlinde ilgililere iadesine,

Dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

15.05.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.