Yargıtay 6. Hukuk Dairesi

MAHKEMESİ : İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 53. Hukuk Dairesi

SAYISI : 2025/748 E., 2025/650 K.

İLK DERECE MAHKEMESİ : İstanbul Anadolu 47. Asliye Hukuk Mahkemesi

SAYISI : 2024/263 E., 2024/123 K.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü.

I. DAVA

Davacı dava dilekçesinde; davacı yüklenici ile davalı arsa sahibi arasında arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesi imzalandığını, davalı arsa sahibinin eksik işler bedeli ve gecikme tazminatına ilişkin olarak dava açtığını, dosya kapsamında alınan rapora göre işin % 88,23 oranında tamamlandığını, sözleşmenin imzalanmasından sonra sözleşme konusu taşınmazda yola terk ve tevhit işlemi nedeniyle küçülme olduğunu, sözleşme konusu taşınmazda yapılan cins değişikliği nedeniyle inşaat ruhsatı alamadığını ve başka arsa sahipleri ile imzalanan sözleşmesinin feshedildiğini, sözleşme ile verilmesi gereken iki adet bağımsız bölümün halen devredilmediğini belirterek sözleşme ile verilmesi kararlaştırılan taşınmazların tapu kaydının iptali ile adına tesciline, aksi takdirde bedellerinin ödenmesine, taşınmazın alanının küçülmesi nedeniyle uğranılan zarara karşılık 1.000,00 TL'nin ve davalı arsa sahibinin kusuru nedeniyle inşaat ruhsatının 3 yıl gecikme ile alınmasından kaynaklanan 1.000,00 TL kazanç kaybının davalıdan alınmasına karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; davalı arsa sahibi ile davacı yüklenici arasında 06.07.2009 tarihinde arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesi imzalandığını, sözleşme kapsamında üç adet bağımsız bölümün davacı yükleniciye devrinin kararlaştırıldığını, davacı yüklenicinin sözleşmeye ve imara aykırı şekilde inşaat yaptığını, sözleşme ile 02.10.2013 tarihine kadar inşaatın teslim edilmesinin gerektiğini, davacı yüklenici tarafından teslim ediminin yerine getirilmediğini, davalı arsa sahibinin sözleşme kapsamında tapu iptali tescil, eksik işler bedelinin ve gecikme tazminatının ödenmesi talepli dava açtığını, sözleşmeye konu inşaatın tamamlanmadığını, dava konusu taleplerle ilgili daha önce de dava açıldığını ve davanın açılmamış sayılmasına karar verildiğini ancak verilen kararın henüz kesinleşmediğini belirterek derdestlik nedeniyle davanın reddini, aksi halde esastan reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacının tebligata elverişli adres bilgilerini bildirmediği, bildirdiği adreslere çıkarılan tebligatların iade döndüğü, HMK'nın 119/2. maddesi ihtarını içerir şekilde çıkarılan tebligata rağmen davacının tebligata elverişli adresini bildirmediği, davacının davasını sistem üzerinden takip etmesinin önem arz etmediği, HMK'nın 119/2. maddesi şartlarının yerine getirilmediği gerekçesiyle davanın açılmamış sayılmasına karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içerisinde davacı tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davacı temyiz dilekçesinde; mahkemece verilen kararın ve bölge adliye mahkemesi kararının gerekçe içermediğini ve taraf iddialarının değerlendirilmediğini, reddi hakim talebinin bekletici mesele yapılması gerekirken yapılmadığını, adil yargılanma hakkı ve hukuki dinlenilme hakkının ihlal edildiğini, reddi istenilen hakimin karar vermesinin hatalı olduğunu, kısıtlanması talebine ilişkin yargılamanın sonucunun beklenilmediğini, tebligatların usulsüz olduğunu, adres tespitine ilişkin gerekli araştırmanın yapılmadığını, elektronik tebligat adresinin bulunmasına rağmen tebligatların usulüne uygun olarak yapılmadığını, duruşmalara katılamama yönündeki ağır sağlık sorunları ve salgın hastalık endişesi, geçmiş adli süreçlerden kaynaklanan güvenlik endişeleri ve adalete güvensizlik şeklindeki haklı ve geçerli mazeretinin göz ardı edildiğini, hakim hakkındaki şikayet sonucunun beklenilmesinin gerektiğini beyan etmektedir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık, arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesine dayalı tapu iptali tescil, aksi takdirde rayiç bedelin ödenmesi; maddi tazminat; kazanç kaybı tazminatı istemine ilişkindir.

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 119/1-b maddesinde dava dilekçesinde bulunması gereken hususlar arasında "davacı ile davalının adı, soyadı ve adresleri" sayılmış, 119/2. maddesinde ise dava dilekçesinde "davacı ile davalının adı, soyadı ve adresleri" ile ilgili bilgilerin bulunmadığının tespiti halinde mahkemece eksikliğin giderilmesi hususunda davacıya bir haftalık kesin süre verileceği ve bu süre içerisinde eksikliğin tamamlanmaması halinde davanın açılmamış sayılmasına karar verileceği düzenlenmiştir.

Dava dilekçesinde belirtilen adresin tebligata elverişli olması gerektiğine ilişkin herhangi bir düzenleme bulunmamaktadır.

Davacı, davasını UYAP sistemi üzerinden elektronik imzasını kullanmak suretiyle ve "davacı ile davalının adı, soyadı ve adresleri" ile ilgili bilgiler bulunacak şekilde açmıştır.

Davalı vekilinin sunmuş olduğu cevap dilekçesi ve tensip tutanağı ayrı ayrı davacının ... İş Mah. ....İstanbul adresine tebliğe çıkarılmış, 20.10.20 23... .11.2023 tarihlerinde tanınmadığından bahisle iade edilmiştir.

Ön inceleme duruşma gününü ve tensip tutanağını içerir tebligat ile avans tamamlanmasına ilişkin ara karar ayrı ayrı davacının ... Mah. ... Cad. No:..../İstanbul adresine tebliğe çıkarılmış, 13.03.20 24... .04.2024 tarihlerinde tanınmadığından bahisle iade edilmiştir.

Mahkemenin 23.05.2024 tarihli duruşmasına davacının katılmaması nedeniyle dosyanın işlemden kaldırılmasına karar verilmiştir. Kaldırma kararında yenileme talebinde bulunulması halinde HMK'nın 119/1-b maddesi uyarınca tebligata elverişli adres bildirilmesi, aksi takdirde HMK'nın 119/2. maddesi uyarınca davanın açılmamış sayılmasına karar verileceği ihtar edilmiş ancak bu hususa ilişkin ihtar ya da ihtar yerine geçmek üzere duruşma tutanağı davacıya tebliğ edilmemiştir.

Davacı tarafından 30.05.2024 tarihli dilekçe ile yenileme talebinde bulunmuş ve adresini .... Mah. .... Sk. ....İstanbul olarak bildirmiştir. Yenileme tensibi davacının yenileme dilekçesinde bildirdiği adrese tebliğe çıkarılmış ve adreste 18/A yoktur açıklaması ile 03.09.2024 tarihinde iade edilmiştir. Yenileme tensibi ve duruşma günü davacının bildirdiği ... Mah. .... Sk. No:..../İstanbul adresine tebliğe çıkarılmış ve adresin kapalı olması nedeniyle 13.09.2024 tarihinde iade edilmiştir.

Davacı 03.12.2024 tarihinde mazeret dilekçesi sunmuştur. Mahkemenin 05.12.2024 tarihli duruşmasında davacının mazereti hakkında olumlu ya da olumsuz herhangi bir karar verilmeksizin HMK'nın 119/2. maddesi uyarınca davanın açılmamış sayılmasına karar verilmiştir.

Somut olayda, davacı, dava dilekçesinde HMK'nın 119/1-b maddesine uygun şekilde adres bilgisine yer vermiştir. HMK'nın 119/1. maddesinde belirtilen hususlara ilişkin olarak dava dilekçesinde başkaca eksiklik de bulunmamaktadır.

Kaldı ki, davacı hakkında İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı'nın ihbar yazısı üzerine İstanbul Anadolu 2. Sulh Hukuk Mahkemesi'nin 2014/1152 Esas sayılı dosyasında kısıtlanmasına ilişkin vesayet yargılamasının devam ettiği de tespit edildiğine göre dava tarihi itibari ile davacının taraf ehliyetinin bulunup bulunmadığına ilişkin de inceleme ve araştırma yapılmamıştır.

Mahkemece, dava dilekçesinin HMK'nın 119/1. maddesinde yazılı hususları içermesi nedeniyle davacı hakkındaki vesayet talebine ilişkin İstanbul Anadolu 2. Sulh Hukuk Mahkemesi'nin 2014/1152 Esas sayılı dosyasının sonucuna göre, taraf ehliyetine ilişkin dava şartının bulunduğunun tespiti halinde tarafların iddia ve savunmaları dikkate alınarak ve sundukları deliller toplanmak suretiyle işin esasının incelenmesi ve oluşacak sonuca göre; davacının kısıtlanması ve kendisine vasi atanması nedeniyle taraf ehliyetine ilişkin dava şartının bulunmadığının tespiti halinde ise atanacak vasiye tebligat yapılarak oluşacak sonuca göre karar verilmesi gerekirken, yazılı gerekçeyle davanın reddine karar verilmesi yerinde olmamış, kararın bozulması gerekmiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Peşin alınan temyiz karar harcının istek halinde ilgilisine iadesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

22.10.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.