Yargıtay 4. Hukuk Dairesi

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

SAYISI : 2022/515 E- 2023/ 153 K

HÜKÜM/KARAR : Kısmen Kabulüne

Mahkeme kararı davalılar ... Sanayi ve Ticaret AŞ ile ... vekili tarafından duruşma istemli temyiz edilmekle kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, 19.11.2024 tarihinde duruşma yapılmasına ve duruşma gününün taraflara davetiye ile bildirilmesine karar verilmiştir.

Belli edilen gün ve saatte davacı vekili Avukat ... ile davalılar ... Sanayi ve Ticaret A.Ş. ile ... vekili Avukat ... geldiler. Taraf vekillerinin sözlü açıklamaları dinlenildikten sonra işin incelenerek karara bağlanması için uygun görülen 19.11.2024 gününde Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlenerek dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I.DAVA

Davacı vekili; davalı ...’in ortağı olduğu ... San Tic. AŞ.'nin davacıya borçlu olduğunu, davalı ...’in bu borçlar sebebi ile verilen çeklerde aval olarak yükümlülük altına girdiğini, borcun ödenmemesi sebebi ile davalı borçlu aleyhine icra takiplerinin başlatıldığını, davalı ... ve dava dışı ..., ... , ... arasında 12.08.2011'de de imzalanan Avukatlık Kanunu 35/A maddesine göre düzenlenen protokole göre dava konusu gayrımenkul kaydına ipotek konulacağının kararlaştırıldığını, ancak söz konusu gayrımenkul kaydına davalı ... . San Tic. AŞ lehine 2. dereceden 2.400.000,00 TL bedelli ipotek konulduğunu, davalılar arasındaki ipotek işleminin muvazaalı olduğunu, iptal edilmesi gerektiğini, ipotek paraya çevrilir ise davalı ... ve ...'ın eylemlerinin haksız fiil olması sebebi ile oluşan zarardan ve borçtan birlikte sorumlu tutulmasına karar verilmesini, davalı ...'ın davalı ...'ın ve dava dışı ... Madencilik isimli firmanın arkasındaki kişi olması sebebi ile namı müstear yolu ile gerçekte haksız fiil yapan ve sebepsiz yere zenginleşen kişi olması nedeni ile oluşan borçtan ve zarardan şahsen sorumlu tutulmasını, fazlaya ilişkin haklar saklı kalmak kaydı ile ipotek paraya çevrilir ise zararın 50.000,00 TL'sinin tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP

1.Davalı ... . San Tic. AŞ vekili cevap dilekçesinde dava dışı ... ile geçmişten gelen ticari ilişki içinde olduğunu, ...'ın borçlarını ödeyememesi sebebi ile davalı ... tarafından müvekkile 3 adet USD, 3 adet TL çek verildiğini, söz konusu çeklerin ticari defterlere kaydedildiğini, söz konusu borçlara karşılık ipotek alındığını ve ipoteğin paraya çevrilmesi yolu ile icra takibine başlandığını,davalı borçlu ile aralarında muvazaalı işlem olmadığı gibi, davalı borçlu ...'in alacağın tahsilini engellemek maksadı ile kıymet takdirine itiraz ettiğini, davalı borçlu tarafından verilen çekler sebebi ile 2.000.438,57 TL bedel üzerinden İstanbul 25. İcra Müdürlüğü’nün 2011/4778 ile takip başlatıldığını beyan ederek davanın reddini talep etmiş, dosyaya ibraz ettiği başka bir dilekçe de ... San Tic. AŞ ve ... vekili; davacı tarafından kısmı dava açılamayacağını, davacının fazlaya dair hakları saklı kalmak kaydı ile davayı 50.000,00 TL üzerinden açtığını, ipotek bedelinin ne olduğunun belli olduğunu, harcın tamamlanması gerektiğini, ipotek işleminin resmi senede dayalı olması sebebi nedeni ile tanık ile ispat yasağı olması sebebi ile tanık dinlenemeyeceğini, müvekkil ... adına dava açılmasının da hukuka aykırı olduğunu bu davalı yönünden davanın husumetten reddi gerektiğini, beyan ederek davanın reddini savunmuştur.

3.Davalı ... vekili cevap dilekçesinde kısaca davanın reddini savunmuştur.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemenin 10.12.2015 tarihli ve 2012/463 E- 2015/456 sayılı kararı ile 09/02/2015 tarihli bilirkişi raporunda da belirtildiği üzere davalı ... .. San. Tic. AŞ ile diğer davalı ...'in hissedarı olduğu ... San ve Tic. AŞ'nin ticari defterlerine göre; davalı ...'ın alacağının, ... San ve Tic. AŞ'nin ticari defterlerinde kısmen teyid edildiği, ipotek tarihinde muvazaa mevcut olmadığı ve davalı ...'den diğer davalıların da alacağı mevcut olduğu anlaşıldığı, muvazaanın bulunmadığı gerekçesi ile davanın reddine karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1. Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili tarafından temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Yargıtay (Kapatılan ) 17. Hukuk Dairesi'nin 23.10.2019 tarihli, 2016/4452 E- 2019/9821 K sayılı ilamı ile; "İİK 279/1 hükmüne göre İİK 105 kapsamında geçici aciz vesikası hükmünde kabul edilen haciz tutanaklarının 20.03.2012 tarihli olmasına, dava konusu tasarrufunda İİK 279 da bahsi geçen 1 yıllık süre dolmadan 17.08.2011 de yapılmış olmasına, davalıların dava konusu bu ipotek tesisi ile tapuya şerh edilmiş, ipotek taahhüd belgesi düzenlendiğinin de ispat edilememiş olmasına, bunun aksinin iddia ve ispat edilmediğinin de anlaşılmış olmasına göre ve İK'nun 280/1 maddesine göre davalı ...’in davalı borçlu ile aynı sektörde faaliyet gösterdiği, aralarında geçmişten gelen ticari ilişki bulunduğunun taraflarında kabulünde olduğu, dosyadan dinlenen tanık beyanlarına göre davalıların faaliyet gösterdiği sektörün küçük bir sektör olduğu, davalıların birbirini tanıdığının beyan edilmesine göre, davalı üçüncü kişi olan ...’in davalı borçlunun mali durumu ve alacaklılarını ızrar kastını bilen veya bilmesi lazım gelen kişilerden olup olmadığı hususu değerlendirilmeksizin, ve mahkemece İİK 277,279,280, 283 hükümleri irdelenmeksizin eksik inceleme sonucu yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırıdır." gerekçesi ile hükmün bozulmasına karar verilmiştir.

B. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; davanın kısmen kabulüne, İstanbul ili, ... ilçesi, ... Mahallesi, ... Sokak, Üçyolağzı ... Mevkii, ... ada, ... parsel sayılı taşınmaza 2.400.000,00-TL bedelli, 17.08.2011 tarihli ipoteğin konulmasına konu tasarrufun davacı yönünden iptali ile, ipoteğin kaldırılmış olması sebebiyle bu hususta karar verilmesine yer olmadığına, ipoteğin paraya çevrilmesi yoluyla yapılan takip neticesinde taşınmaz satıldığından, davada talep 2004 sayılı İİK m.283/II mucibince bedel isteminden ibaret olmakla; davacıya İİK 283/2 uyarınca Bakırköy 14. İcra Müdürlüğü’nün 2011/110 – 1762, Bakırköy 15. İcra Müdürlüğünün 2011/235-293-505-6792, Bakırköy 16. İcra Müdürlüğü 2011/368- 778-5819-5913, Bakırköy 17. İcra Müdürlüğü 2011/245-3267 sayılı dosyalarındaki alacak miktarı ve ferileri ile sınırlı olmak ve tahsilde tekerrüre yol açmamak üzere, davalılar ... Sanayi ve Ticaret AŞ ve ... 'den ipotek iptal edilmiş gibi cebri icra yolu ile tahsil yetkisi tanınmasına, davalı ... yönünden davanın husumetten reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ... Sanayi ve Ticaret AŞ ve ... vekili tarafından temyiz başvurusunda bulunulmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı ... Sanayi ve Ticaret AŞ ve ... vekili temyiz dilekçesinde; dava konusu taşınmazın ipoteğin paraya çevrilmesi yolu ile cebri icradan satıldığını, müvekkili şirketin alacağa mahsuben dava konusu gayrımenkulü satın aldığını, 1. sırada ipotek alacaklısına ödeme yapıldığını, satımdan geri kalan 686.310,18 TL den sorumlu olmaları gerektiğini, davacının tazminat taleplerine ilişkin olumlu- olumsuz karar verilmediğini, lehine vekalet ücretine hükmedilmesi gerektiğini, müvekkilinin gerçek bir alacağı bulunduğunu, bunun da dava sırasında ispatlandığını, iyi niyetli olduklarını beyan ederek kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Dosya içeriğine, bozmanın mahiyeti ve kapsamına göre taraflar arasındaki uyuşmazlık, davalılar arasındaki tasarrufun iptali istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun Geçici 3/2 maddesi yollaması ile uygulanmasına devam olunan 1086 sayılı HUMK'nun 427 ve devamı maddeleri, 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu'nun 277 ve devamı maddeleri

3. Değerlendirme

1.Her ne kadar davalı ... da davalı ... Sanayi ve Ticaret AŞ ile birlikte aynı dilekçe ile temyiz başvurusunda bulunmuşsa da, Mahkemece davalı ... yönünden husumetten red kararı verilmiş olduğundan esasa ilişkin temyizinde hukuki yararının bulunmadığının anlaşılmış olmasına göre davalı ... yönünden temyiz dilekçesinin reddine karar vermek gerekmiştir.

2.Mahkemece; Yargıtay (Kapatılan) 17. Hukuk Dairesi'nin 23.10.2019 gün, 2016/4452 E- 2019/9821 K sayılı ilamına uyularak yapılan araştırma neticesinde dava konusu ipoteğin muvazaalı yapıldığı kabul edilerek davanın kabulüne karar verilmiştir.

Davalı ... Sanayi ve Ticaret AŞ vekili dava konusu gayrımenkul kaydında yer alan ipoteğin, davalı borçlunun borcu sebebi ile İstanbul 10. İcra Müdürlüğü'nün 2011/3015 sayılı dosyasından cebri icraya konu edildiğini, ihale bedelinden artan meblağ ile sorumluluğa hükmedilmesi gerektiğini iddia etmiştir.

Dosya içerisindeki bilgilere göre; dava konusu taşınmaz üzerindeki ipoteğin davalı ... Sanayi ve Ticaret AŞ. tarafından İstanbul 10. İcra Müdürlüğü'nün 2011/3015 E sayılı dosyada ipoteğin paraya çevrilmesi yolu ile takibe konu edildiği, 26.06.2012 tarihinde yapılan ihalede 2.106.000,00 TL bedel alacağa mahsuben davalı ... Sanayi ve Ticaret AŞ tarafından satın alındığı, ihale bedelinin sıra cetveli düzenlenerek dağıtıldığı, davalı ... Sanayi ve Ticaret AŞ'ye, 686.310,18 TL ödendiği ancak İstanbul 25. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2014/82 E sayılı dosyasında da sıra cetveline itiraz davası açıldığı anlaşılmıştır.

Mahkemece yukarıda bilgileri verilen ipoteğin paraya çevrilmesine konu icra takip dosyası ve sıra cetveline itiraz dava dosyası, dosya ekinde gönderilmediğinden incelenememiştir.

Bahsi geçen icra dosyası ve dava dosyası, dosya içerisine alınarak sıra cetveline itiraz davasının sonucu davalı ... Sanayi ve Ticaret AŞ'e ödenecek miktarı etkileyecek nitelikte ise neticesinin beklenmesi aksi halde ihale neticesinde ödenen meblağın belirlenerek davalı ... 'nin bu bedel üzerinden tazminat ile sorumlu tutulmasına karar verilmesi gerekirken eksik incelemeye dayalı hüküm kurulması doğru görülmemiştir.

VI. KARAR

Değerlendirme bölümünün (1) nolu bendinde açıklanan sebeplerle davalı ... vekilinin temyiz dilekçesinin REDDİNE, (2) nolu bentte açıklanan nedenlerle davalı ... Sanayi ve Ticaret AŞ vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün BOZULMASINA,

32.000,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak duruşmada vekille temsil olunan davalılar ... Sanayi ve Ticaret AŞ ve ...'a verilmesine,

Peşin alınan temyiz harcının istek hâlinde davalılar ... Sanayi ve Ticaret AŞ ve ...'a iadesine,19.11.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.