Yargıtay 3. Hukuk Dairesi

MAHKEMESİ : İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesi

SAYISI : 2024/1035 E., 2024/2581 K.

İLK DERECE MAHKEMESİ : İstanbul 39. Asliye Hukuk Mahkemesi

SAYISI : 2022/343 E., 2023/213 K.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili; teftiş kurulu tarafından düzenlenen 02.04.2007 tarihli inceleme raporuna göre, davalı şirketin, ... Eğitim Araştırma Hastanesi Organ Nakli Merkezi sorumlusu doktor başkanlığındaki araştırma ekibi tarafından gerçekleştirilen uluslararası çok merkezli ... kodlu etkinliğin sınırlayan toksisitenin eliminasyonu adlı faz IV klinik çalışmasının destekleyicisi olduğunu, bu klinik çalışmada araştırmaya alınan hastalarda kullanılan ... (...) adlı ilaç sponsor ilaç firması tarafından karşılanmasına rağmen, çalışmada araştırma ilacı olarak kullanılan diğer ilaçların bedellerinin davalı firma tarafından karşılanmayarak müvekkili Kurum tarafından ödendiğinin anlaşıldığını, SSK'lı 42 gönüllü hasta üzerinde yapılan klinik araştırma sırasında toplam 390.981,99 TL tutarındaki ilaç bedelinin destekleyici olarak davalı tarafından ödenmesi gerekirken söz konusu bedelin SGK reçetelerine yazıldığı için müvekkili Kurum tarafından ödendiğini, tespit edilen bedelin 21.02.2008 tarihli yazıyla dava şirketten istendiğini ancak ödenmemesi üzerine tekrar 16.04.2018 tarihli yazının gönderildiğini, bugüne kadar bedel ödenmediğinden 27.07.2008 tarihinde dava açıldığını ve 27.03.2013 tarihinde davanın açılmamış sayılmasına karar verildiğini belirterek; fazlaya ilişkin hakları saklı olmak üzere, toplam 390.981,99 TL'nin 19.04.2005 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalıdan tahsilini istemiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili; süresinde davaya cevap vermemiş, yargılama sırasında verdiği beyan dilekçesinde; müvekkili tarafından 31.08.2008 tarihinde davacı Kuruma 390.891,99 TL ile bunun işlemiş faizinin ödendiğini savunarak, davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; alınan bilirkişi raporlarında, son hastanın tedavisinin sona erdiği tarih itibari ile davalının temerrüde düştüğünün Mahkemece kabulü halinde 19.04.2005 tarihinden 31.12.2008 ödeme tarihine kadar davacının davalıdan temerrüt faizi talep edebileceği ve işlemiş faiz miktarının 24.969,29 TL olabileceğinin rapor edildiği, anapara ve 19.04.2005-16.04.2008 tarihleri arasındaki işlemiş faizin davacı tarafından hesaplandığı ve SSK ... Sağlık İşleri İl Müdürlüğünün düzenlediği 16.04.2008 tarihli ve 015459 sayılı iadeli taahhütlü yazısının davalıya tebliğ edildiği, davalı tarafından yapılan ödemenin tebliğ tarihinden sonraki ay içinde değil de 31.12.2008 tarihinde gerçekleştirildiği, faiz başlangıç tarihi olarak 19.04.2005 tarihinin kabul edilerek faiz hesaplamasının yapılmasının doğru olduğu, talep edilebilecek faiz miktarı olan 24.969,29 TL bedel ile aradan geçen güne ilişkin söz konusu hesabın basit işlemle yapılabilecek olması nedeniyle yeniden bilirkişi incelemesi yaptırılmayıp, Mahkemece re'sen yapılan faiz hesabıyla; talep edilebilecek miktarın 24.969,29 TL x %9 yasal faiz/365 gün x 2.219 gün=13.661,96 TL olduğu, her iki faiz miktarı toplamının 24.969,29 TL+13.661,96 TL=38.631,25 TL olduğu gerekçesiyle, davanın kısmen kabulüne, 38.631,25 TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalı taraftan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin 352.350,74 TL'lik talebin reddine karar verilmiş; karar karşı, taraf vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuşlardır.

IV. İSTİNAF

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; sebepsiz zenginleşmede zenginleşmenin gerçekleştiği tarihte borçlunun temerrüde düşeceği, ancak sebepsiz zenginleşenin iyiniyetli olduğu hâllerde temerrüt için bildirimin şart olduğu, somut olay bazında davalının sebepsiz zenginleşmede kötü niyetli olduğuna dair bilgi belge bulunmadığından temerrüt için bildirimin gerektiği, SGK ...ir Sağlık İşleri İl Müdürlüğü tarafından gönderilen 21.02.2008 tarihli ve 008119 sayılı iadeli taahhütlü ihbarnamede, Sağlık Bakanlığı Teftiş Kurulu Başkanlığı müfettişleri tarafından yürütülen inceleme neticesinde ... Eğitim ve Araştırma Hastanesinde gerçekleştirilen uluslararası çok merkezli ... kodlu etkinliği sınırlayan toksisitenin eliminasyonu adlı faz IV klinik çalışması kapsamında kurum zararı olarak tespit edilen 361.669,38 TL ve 29.312,66 TL'nin ihbarnamenin tebliğ tarihinden itibaren 1 ay içerisinde müdürlük veznesine veya müdürlüğe ait ... Bankası ... Şubesi nezdindeki hesaba aktarılmasının talep edildiği, söz konusu ihbarnamenin 03.03.2008 tarihinde davalıya tebliğ edildiği, mezkur ihtarname ile davacı Kurumun dava konusu somut olayda ana borca, davalıya ihtarname tebliği tarihinde itibaren 1 ay sonra yasal faiz yürütebileceği, 25.03.2022 tarihli bilirkişi raporuna göre, temerrüt tarihi yönünden -davalının kabulüne göre- 21.02.2008 tarihinin esas alınması gerekir ise de, ihtarnamenin tebliği + ihtarnamede verilen 1 aylık sürenin bitimi esas alınması halinde dahi, her durumda davalı tarafça dava konusu alacak karşılığının fazlasıyla ödendiği, davacının söz konusu ödemeler kapsamında tahsili gereken başkaca alacağının kalmadığının anlaşıldığı gerekçesiyle; davacının istinaf başvurusunun esastan reddine, davalının istinaf başvurusunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına, davanın reddine karar verilmiş; karara karşı, davacı vekili temyiz başvurusunda bulunmuştur.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili; alınan bilirkişi raporlarında müvekkili Kurumun alacaklı olduğuna dair belirtilen görüşlerin dikkate alınmadığını, faiz başlangıç tarihinin 19.04.2005 tarihi olarak kabul edilerek yapılan hesaplamanın doğru olduğunu, müvekkili Kurumun zararının Mahkeme kararında ve bilirkişi raporunda belirtilenden daha fazla olduğunu, müvekkili Kurumun bakiye alacaklarının eksik hesaplandığını, davalının iyi niyet hükümlerinden yararlanamayacağını, davalı şirketin basiretli davranmak zorunda olan bir ticaret şirketi olduğunu, kurum alacağını doğuran usulsüzlük davalı şirket tarafından bizzat gerçekleştirildiğinden, kurum alacağının sözleşmeye aykırı bu davranışın gerçekleştiği tarihten itibaren doğduğunu, davalı şirkete ihtar yükümlülüğünün bulunmadığını, davanın açılmasına davalı firma sebep olduğundan davalı yararına vekalet ücreti ve yargılama giderlerine hükmedilmemesi gerektiğini ifade ederek; kararın bozulmasını talep etmiştir.

B. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, kurum alacağının tahsili istemine ilişkindir.

Temyizen incelenen kararda belirtilen gerekçeye, davacı Kurum tarafından 21.02.2008 tarihli ve 008119 sayılı ihbarnamede, Sağlık Bakanlığı Teftiş Kurulu Başkanlığı müfettişleri tarafından yürütülen inceleme neticesinde, ... Eğitim ve Araştırma Hastanesinde gerçekleştirilen uluslararası çok merkezli ... kodlu etkinliği sınırlayan toksisitenin eliminasyonu adlı faz IV klinik çalışması kapsamında Kurum zararı olarak tespit edilen 361.669,38 TL ve 29.312,66 TL'nin ihbarnamenin tebliğ tarihinden itibaren 1 ay içerisinde yatırılmasının talep edildiği, işbu ihbarnamenin 03.03.2008 tarihinde davalıya tebliğ edildiği, 21.02.2008 tarihli ihtarda tanınan süre sonunda temerrüdün gerçekleştiği dikkate alınarak, 390.981,99 TL asıl alacağa ilişkin faiz başlangıç tarihinin süre bitiminden itibaren başlatılması gerektiği, davalı tarafça asıl alacak ve işlemiş faizin 31.12.2008 tarihinde ödendiği anlaşılmakla, davacı vekilinin temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun bulunan kararın onanmasına karar verilmiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 370/1 maddesi uyarınca ONANMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

12.06.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.