İş kazasında artan iş göremezlik oranı ve fark gelir
Yargıtay 10. Hukuk Dairesi · 2024/8418 E. 2024/10985 K. · 13 Kasım 2024
Kelime ve Kanun Dizini
Yargıtay Karar Künyesi
Dava Konusu ve Uyuşmazlık
Davacının iş kazası sebebiyle sürekli iş göremezlik oranının tespit ile artan sürekli iş göremezlik oranı üzerinden ödenmesi gereken gelirin yasal faizi ile birlikte davalı kurumdan tahsili
Beyan.pro özeti
Bu özet karar metninden yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır; resmî özet değildir. Karar metnini esas alın.
Davacı, geçirdiği iş kazası nedeniyle Kurumca düşük bir oran üzerinden gelir bağlandığını, işverene karşı açtığı tazminat davasında Adli Tıp Kurumunca oranın çok daha yüksek belirlendiğini ve Kuruma başvurusunun reddedildiğini ileri sürerek sürekli iş göremezlik oranının tespitini ve eksik ödenen gelirlerin faiziyle tahsilini istemiştir. Kurum zamanaşımını ve yalnız kendi sağlık kurullarının raporlarının bağlayıcı olduğunu savunmuştur. Gebze 6. İş Mahkemesi davayı kabul ederek yüksek oranı kazadan kısa süre sonrasından itibaren geçerli saymış, fark gelirin toplamına Kuruma başvuru tarihinden faiz işletmiştir. Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi istinafları esastan reddetmiştir. Yargıtay 10. Hukuk Dairesi kabul kararını isabetli bulmuş; ancak fark gelirlerin her birine ait olduğu aydan itibaren faiz yürütülmesi gerektiğini, iş kazasına bağlı kazanma gücü kaybında hükümde maluliyet yerine sürekli iş göremezlik kavramının kullanılması gerektiğini belirtmiştir. Bu hataların giderilmesi yeniden yargılama gerektirmediğinden istinaf kararını kaldırmış ve ilk derece kararının düzeltilerek onanmasına karar vermiştir.
Karardan çıkan ilkeler
- İş kazasına bağlı sürekli iş göremezlik oranı yükseltilerek tespit edildiğinde, eksik ödenen gelirlerin her birine ait olduğu aydan itibaren yasal faiz işletilir; toplam alacağa başvuru tarihinden faiz yürütülmesi hatalıdır.
- İş kazasından kaynaklanan kazanma gücü kaybının tespitinde hükümde maluliyet değil sürekli iş göremezlik kavramı kullanılmalıdır.
- Yeniden yargılama gerektirmeyen faiz başlangıcı ve kavram hataları, hükmün düzeltilerek onanmasıyla giderilir.
Dilekçede nasıl kullanılır
İş kazası sonrası sürekli iş göremezlik oranının artırılması ve fark gelirlerin tahsili davalarında, faizin her gelir aylığının hak kazanıldığı tarihten işletilmesini isterken kullanılabilir. Oranın tespitinde hangi raporun esas alınacağı ve zamanaşımı itirazı somut dosyada ayrıca değerlendirilmelidir.
Yargılama Aşamaları Haritası
- 1. Aşama
İlk Derece Mahkemesi
davanın kabulüne - 2. Aşama
Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi
Bölge Adliye Mahkemesi kararı · İlk Derece Mahkemesi kararı - 3. Aşama · bu karar
YARGITAY
DÜZELTEREK ONAMA
Süreç kaydındaki diğer halkalar: İnceleme konusu karar
- Mahkemesi
- Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi
- Sayısı
- 2024/888 E., 2024/876 K.
- Karar
- Esastan Ret
- İlk Derece Mahkemesi
- Gebze 6. İş Mahkemesi
Hüküm kalemleri (2)
- 2.Taraf vekillerinin temyiz itirazlarının kabulü ile, temyiz olunan İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,
- 3. İlk Derece Mahkemesi kararının gerekçe içeriğinde ve hüküm içeriğinde yer alan "maluliyet" kelimelerinin silinerek yerlerine "sürekli iş göremezlik" kelimelerinin yazılması, hüküm fıkrasının 2 nci bendinin silinerek yerine "Tespit edilen sürekli iş göremezlik oranına göre 1999 Ağustos ayından 2017 Aralık ayına kadar (2017 Aralık ayı dahil) eksik ödenen sürekli iş göremezlik geliri alacağı topla
“Uyuşmazlık, davacının iş kazası sebebiyle sürekli iş göremezlik oranının tespit ile artan sürekli iş göremezlik oranı üzerinden ödenmesi gereken gelirin yasal faizi ile birlikte davalı Kurumdan tahsili istemine ilişkindir.”
Dilekçede Kullanılabilir İçtihat ve Gerekçe Pasajları
Bu kararda mahkemenin hükmüne esas teşkil eden 5 gerekçe pasajı tespit edilmiştir.
“Uyuşmazlık, davacının iş kazası sebebiyle sürekli iş göremezlik oranının tespit ile artan sürekli iş göremezlik oranı üzerinden ödenmesi gereken gelirin yasal faizi ile birlikte davalı Kurumdan tahsili istemine ilişkindir.”
“Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre taraf vekillerinin aşağıdaki paragrafların kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.”
“Davacı vekilinin temyiz talebi yönünden eldeki davada; davacının iş kazası sebebiyle sürekli iş göremezlik oranının tespiti ile artan sürekli iş göremezlik oranı üzerinden ödenmesi gereken gelirin yasal faizi ile birlikte ödenmesini talep ettiği, yapılan yargılama sonucunda davanın kabulüne karar verilmesi isabetli ise de, tespit edilen sürekli iş göremezlik oranına göre davacıya bağlanması gereken gelirler yönünden her bir ödemenin ait olduğu aydan itibaren faiz işletilmesi gerekirken, Mahkemece bu durum dikkate alınmadan davacının davalı Kuruma başvuru tarihi olan 04.01.2017 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte ödenmesi yönünde karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.”
“Öte yandan, davacı yanın talebinin davalı sigortalının 04.06.1999 tarihinde geçirdiği iş kazasına bağlı olarak, meslekte kazanma gücü kaybı oranının tespiti istemine ilişkin olduğu, nitekim hükme dayanak kılınan Adli Tıp Genel Kurulunun 02.11.2017 karar tarih ve 1714 sayılı raporunda da davacı ...'un 04.06.1999 tarihinde maruz kaldığı iş kazası nedeniyle değerlendirme yapıldığı, buna göre İlk Derece Mahkemesince verilen kararda yazılı şekilde "maluliyet ve maluliyet oranı" ifadelerinin kullanılması isabetsiz bulunmuştur.”
“Ne var ki bu yanlışlıkların düzeltilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden hüküm bozulmamalı, 01.10.2011 tarihinde yürürlüğe giren 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 370 inci maddesi gereğince düzeltilerek onanmalıdır.”
Karardan: Sonuç ve Gerekçe
Kararın Tam Metni
11.091 karakter · metni göstergizle
MAHKEMESİ : Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2024/888 E., 2024/876 K.
KARAR : Esastan Ret
İLK DERECE MAHKEMESİ : Gebze 6. İş Mahkemesi
SAYISI : 2018/13 E., 2022/364 K.
Taraflar arasındaki sürekli iş göremezlik derecesinin tespiti ile tespit edilecek yeni orana göre fark gelirlerin faiziyle davalı Kurumdan tahsili istemli davadan dolayı yapılan yargılama sonunda, İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.
Kararın taraf vekilleri tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı taraf vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde; davacının ... Alüminyum A.Ş. unvanlı şirkette çalışmakta iken 04.06.1999 tarihinde iş kazası geçirdiğini, davalı şirket aleyhine maddi ve manevi tazminat talepli olarak Gebze 6. İş Mahkemesinin 2016/3 Esas (Eski Dosya No:2004/744 Esas) sayılı dosyası ile dava açtıklarını, iş kazası nedeni ile davalı Kurumca müvekkiline 04.06.1999 tarihinden itibaren %19,20 maluliyet oranı üzerinden maaş bağlandığını, bu oran üzerinden aylık maaşının davalı Kurumca ödendiğini, Gebze 6. İş Mahkemesinin anılan dosyasında maluliyet oranına itiraz edildiğini, maluliyet durumu ile ilgili olarak çelişkili raporlar geldiğini, kimi raporlarda maluliyet oranının %19,20 kimi raporda ise %0 olarak belirlendiğini, bu çelişkilerin giderilmesi ve maluliyete ilişkin Adli Tıp Kurumu 3. İhtisas Dairesince düzenlenen raporda maluliyetin %44 olarak belirlendiğini, yine itiraz edilmesi üzerine ATK Genel Kurulunca düzenlenen rapor ile de maluliyetinin %44 olarak tespit edildiğini, maluliyet oranı farkı nedeni ile oluşan eksik ödemelere ilişkin davalı Kuruma yapılan başvurunun reddedildiğini ve müvekkiline herhangi bir ödeme yapılmayarak mağdur edildiğini belirterek sürekli iş göremezlik oranının %44'den aşağı olmamak üzere tespitine, sürekli iş göremezlik durumunun yüksek olmasına rağmen davalı Kurumca düşük maluliyet oranı üzerinden müvekkiline yapılan eksik maaş ödemelerinin; her bir maaş ödemesinin ilişkin olduğu aydan itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte şimdilik 1.000,00TL'nin davalı Kurumdan tahsiline karar verilmesini talep etmiş, 16.09.2022 tarihli dilekçesi ile talebini 47.959,65 TL'ye yükseltmiştir.
II. CEVAP
1- Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde; talep edilen maluliyet oranın tespitine ilişkin talepler ile eksik maaş ödemelerine ilişkin taleplerin zamanaşımına uğradığını, maluliyet oranının tespitinde Kurum sağlık tesislerince düzenlenen raporların esas alınacağı 5510 sayılı Kanunda düzenlendiğini, verilen maluliyet karalarına karşı Sosyal Sigorta Yüksek Sağlık Kuruluna itiraz edilebileceğini, bu kurul kararlarının kesin olduğunu, başkaca sağlık tesislerince verilen kararların müvekkilini bağlamayacağını, haliyle Adli Tıp Kurumu raporlarının müvekkilini bağlayıcı niteliğinin bulunmadığını beyanla davanın reddini istemiştir.
2- Dahili davalı şirket vekili cevap dilekçesinde; dava konusu kazanın 04.06.1999 tarihinde meydana geldiğini, %44 maluliyetin ise 02.11.2017 tarihinde belirlendiğini, aradan geçen sekiz yılı aşkın süre gözetildiğinde söz konusu iş göremezlik oranı ile meydana gelen kaza arasında illiyet bağı kurulamayacağını, kazadan sonra davacının ne gibi rahatsızlıklar geçirdiğinin bilinmediğini, meydana gelen kazada davacının %25 dava dışı ...'ın %75 oranında kusuru bulunduğunu, müvekkilinin herhangi kusuru bulunmadığını beyanla davanın reddini istemiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulü ile davacının 04.06.1999 tarihinde geçirdiği iş kazasından kaynaklı maluliyet oranının 24.08.1999 tarihinden itibaren %44 olduğunun tespitine, tespit edilen maluliyet oranına göre 1999 Ağustos ayından 2017 Aralık ayına kadar (2017 Aralık ayı dahil) eksik ödenen maaş alacağı toplamı 47.959,65 TL'nin 04.01.2017 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalı Kurumdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuşlardır.
B. İstinaf Sebepleri
1- Davacı vekili istinaf dilekçesinde; Mahkemece davalı Kurum tarafından eksik ödenen her bir maaş yönünden faiz başlangıç tarihi ayrı ayrı belirtilerek yasal faizi ile birlikte tahsiline karar verilmemiş olmasının hukuka aykırı olduğunu, dosyaya sunulan hem dava dilekçesi hem de talep arttırım dilekçesi ile, davacının değişen ve kesinleşen maluliyet oranı neticesinde davalı Kurumca eksik ödenen her bir maaş yönünden faiz başlangıç tarihi ayrı ayrı belirtilerek yasal faizi birlikte tahsiline karar verilmesi talep edildiğini, ancak Mahkemece eksik ödenen her bir maaş ödemesinin faiz başlangıç tarihinin ayrı ayrı belirtilmeyerek toplam miktar yönünden 04.01.2017 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte tahsiline karar verildiğini, bu hesaplamanın hatalı olduğunu, 12.09.2022 tarihli bilirkişi raporunda belirtildiği halde 2018 yılına ait 1-6 aylık döneme tekabül eden; 2.959,68 TL'lik eksik maaş alacağı yönünden tahsiline karar vermeyerek hukuka aykırı hüküm tesis edildiğini, halbuki Mahkemece söz konusu döneme de ilişkin olarak yasal faizi ile birlikte tahsiline karar vermesinin gerektiğini ileri sürmüştür.
2- Davalı Kurum vekili istinaf dilekçesinde; tarafı bulunmadıkları tazminat davasına ilişkin Gebze 6.İş Mahkemesi'nin 2016/3 Esas sayılı dosyasında verilen karar davanın taraflarınca temyiz edilmeksizin kesinleştiğini, üst mahkemenin denetiminden geçmeden kesinleşmiş dosyada tespit edilen maluliyet oranına göre iş bu davada hüküm kurulmasının hukuka aykırı olduğunu, müvekkili Kurum tarafından, Kurumun taraf olmadığı bir dosyada tespit edilen ve Kurumu bağlamayan iş göremezlik derecesi üzerinden davacıya maaş ödenmesi söz konusu olamayacağından davacının faiz taleplerinin de hukuki dayanağının olmadığını, müvekkili Kurum mevzuatı uyarınca Kurum Sağlık Kurulları ve YSK raporu ile belirlenen iş göremezlik derecesi üzerinden davacıya aylık ödeneceğini, davacı tarafın faiz talebinin reddine karar verilmesi gerekirken kabulünün hukuka aykırı olduğunu ileri sürmüştür.
3- Dahili davalı şirket vekili istinaf dilekçesinde; Mahkemenin “ her iki davalı yönünden, Kurum tarafından bağlanması gereken gelirden kaynaklı fark gelir alacağı talebi bakımından, bu talebin yalnızca SGK'ya yöneltildiği gözetilerek, bu talep bakımından davalı Kurum yönünden davanın kabulüne” dayanan hukuksal sebebine bağlı olarak dahili davalı müvekkili yönünden de davanın kabulüne yönelik hüküm kurmuş olması son derece hatalı olduğunu, Mahkemenin kararında zamanaşımı yönünden gerekçe bulunmadığını, tazminat dosyasının istinaf edilmemesi üzerine kesinleştiğini, verilen kararın açıkça kanuna ve hukuka aykırı olduğunu ileri sürmüştür.
C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile tarafların istinaf başvurularının HMK 353/1-b.1 maddesi gereğince ayrı ayrı esastan reddine karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuşlardır.
B. Temyiz Sebepleri
Taraf vekilleri, istinaf dilekçeleri ile benzer sebeplerle eksik incelemeye dayalı kararın bozulmasını istemişlerdir.
C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, davacının iş kazası sebebiyle sürekli iş göremezlik oranının tespit ile artan sürekli iş göremezlik oranı üzerinden ödenmesi gereken gelirin yasal faizi ile birlikte davalı Kurumdan tahsili istemine ilişkindir.
2. İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri ile 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nun 95 inci maddesi.
3. Değerlendirme
1. Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre taraf vekillerinin aşağıdaki paragrafların kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.
2. Davacı vekilinin temyiz talebi yönünden eldeki davada; davacının iş kazası sebebiyle sürekli iş göremezlik oranının tespiti ile artan sürekli iş göremezlik oranı üzerinden ödenmesi gereken gelirin yasal faizi ile birlikte ödenmesini talep ettiği, yapılan yargılama sonucunda davanın kabulüne karar verilmesi isabetli ise de, tespit edilen sürekli iş göremezlik oranına göre davacıya bağlanması gereken gelirler yönünden her bir ödemenin ait olduğu aydan itibaren faiz işletilmesi gerekirken, Mahkemece bu durum dikkate alınmadan davacının davalı Kuruma başvuru tarihi olan 04.01.2017 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte ödenmesi yönünde karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.
3. Öte yandan, davacı yanın talebinin davalı sigortalının 04.06.1999 tarihinde geçirdiği iş kazasına bağlı olarak, meslekte kazanma gücü kaybı oranının tespiti istemine ilişkin olduğu, nitekim hükme dayanak kılınan Adli Tıp Genel Kurulunun 02.11.2017 karar tarih ve 1714 sayılı raporunda da davacı ...'un 04.06.1999 tarihinde maruz kaldığı iş kazası nedeniyle değerlendirme yapıldığı, buna göre İlk Derece Mahkemesince verilen kararda yazılı şekilde "maluliyet ve maluliyet oranı" ifadelerinin kullanılması isabetsiz bulunmuştur.
4. Ne var ki bu yanlışlıkların düzeltilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden hüküm bozulmamalı, 01.10.2011 tarihinde yürürlüğe giren 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 370 inci maddesi gereğince düzeltilerek onanmalıdır.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
1.Taraf vekillerinin diğer temyiz itirazlarının reddine,
2.Taraf vekillerinin temyiz itirazlarının kabulü ile, temyiz olunan İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,
3. İlk Derece Mahkemesi kararının gerekçe içeriğinde ve hüküm içeriğinde yer alan "maluliyet" kelimelerinin silinerek yerlerine "sürekli iş göremezlik" kelimelerinin yazılması, hüküm fıkrasının 2 nci bendinin silinerek yerine "Tespit edilen sürekli iş göremezlik oranına göre 1999 Ağustos ayından 2017 Aralık ayına kadar (2017 Aralık ayı dahil) eksik ödenen sürekli iş göremezlik geliri alacağı toplamı 47.959,65 TL'nin her bir gelir aylığı için hak kazanılan tarihten itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalı SGK'ndan alınarak davacıya verilmesine" ibaresinin yazılması suretiyle kararın DÜZELTİLEREK ONANMASINA,
Dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine, kararının bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
Peşin yatırılan temyiz giderinin ilgililere iadesine,
13.11.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Bu Emsal Kararla İlgili Rehber ve Dilekçe Örnekleri
Kararda ele alınan hukuki uyuşmazlığa ilişkin usul adımlarını, süreleri ve dilekçe şablonlarını inceleyebilirsiniz:
Bu Emsal Kararı Dilekçenize Eklemek İster misiniz?
Beyan.pro yapay zekâsı, dava dosyanızı inceleyip bu karardaki hukuki ilkeleri ve gerekçe pasajlarını savunma stratejinize en uygun usulle dilekçenizin içerisine yerleştirir.
İlgili ve Benzer Emsal Kararlar
2024/884 E. · 2024/2377 K.
Taksi şoförünün hizmet tespiti ve SGK'nın taraf sıfatı