Koruma Kararı Dilekçesi: 6284 Sayılı Kanunla Uzaklaştırma Talebi

Koruma kararı dilekçesi, 6284 sayılı Ailenin Korunması ve Kadına Karşı Şiddetin Önlenmesine Dair Kanun kapsamında şiddet mağdurunun hâkimden, mülki amirden veya kolluktan tedbir istediği başvurudur. Uygulamada "uzaklaştırma kararı" diye bilinen tedbir, Kanunun 5. maddesindeki önleyici tedbirlerden yalnız biridir; iyi kurulmuş bir dilekçe barınma, iletişim yasağı, silah teslimi, kişisel ilişkinin düzenlenmesi ve tedbir nafakasını aynı başvuruda ister. Bu yazıda tedbirlerin hangi maddeye dayandığını, nereye başvurulacağını, süreyi, itirazı ve ihlalin sonucunu madde metinlerine dayanarak anlatıyor, özgün bir koruma kararı dilekçesi iskeleti veriyoruz.

Kimler korunur ve şiddet nasıl tanımlanır (m.1-2)

Kanunun amacı, şiddete uğrayan veya şiddete uğrama tehlikesi bulunan kadınların, çocukların, aile bireylerinin ve tek taraflı ısrarlı takip mağduru olan kişilerin korunmasıdır (m.1/1). Evlilik şartı yoktur; ısrarlı takip mağduru ile şiddet uygulayan arasında aile bağı da aranmaz.

Şiddet tanımı geniştir: kişinin fiziksel, cinsel, psikolojik veya ekonomik açıdan zarar görmesiyle ya da acı çekmesiyle sonuçlanan veya sonuçlanması muhtemel hareketler, bunlara yönelik tehdit ve baskı ve özgürlüğün keyfî engellenmesi dâhil her türlü tutum ve davranış (m.2/1-d). Ev içi şiddet, taraflar aynı haneyi paylaşmasa da aile veya hanede ya da aile mensubu sayılan kişiler arasında meydana gelen şiddettir (m.2/1-b). Kanunda "hâkim", aile mahkemesi hâkimini ifade eder (m.2/1-c).

Dilekçede fiziksel bir saldırı yaşanmamış olsa bile tehdit mesajları, ekonomik kısıtlama veya sürekli takip bu tanımlara bağlanarak anlatılmalıdır. "Şiddet uygulama tehlikesi bulunan" kişi de şiddet uygulayan sayılır (m.2/1-g).

Koruma kararı dilekçesi nereye verilir (m.8/1)

Tedbir kararı ilgilinin talebi, Bakanlık veya kolluk görevlileri ya da Cumhuriyet savcısının başvurusu üzerine verilir. Kararlar en çabuk ve en kolay ulaşılabilecek yer hâkiminden, mülki amirden ya da kolluk biriminden talep edilebilir (m.8/1). Başvurunun katı bir yetki kuralına bağlanmaması Kanunun bilinçli tercihidir.

Mercie göre verilebilecek tedbirler farklıdır:

• Mülki amir (vali, kaymakam) m.3'teki koruyucu tedbirleri verir.
• Aile mahkemesi hâkimi m.4'teki koruyucu ve m.5'teki önleyici tedbirleri verir.
• Kolluk amiri, gecikmesinde sakınca bulunan hâllerde m.3/1-a ve ç (barınma, geçici koruma) ile m.5/1-a, b, c ve d tedbirlerini kendisi alabilir. Kolluk amiri evrakı en geç ertesi iş günü onaya sunar; m.3 tedbirleri mülki amirce kırk sekiz saat, m.5 tedbirleri hâkimce yirmi dört saat içinde onaylanmazsa kendiliğinden kalkar (m.3/2, m.5/2).

Başvurular ile kararların icra ve infazı için yapılan işlemlerden yargılama gideri, harç, posta gideri ve benzeri hiçbir ad altında masraf alınmaz (m.20/1).

Talep edilebilecek tedbirler (m.3, 4 ve 5)

Dilekçede tedbirleri toplu bir "gerekli tedbirlerin alınması" ifadesiyle değil, bent bent istemek gerekir. Her üç maddede de sayılanlara ek olarak "uygun görülecek benzer tedbirlere" karar verilebilir.

Mülki amirin koruyucu tedbirleri (m.3/1)

• Kendisine ve gerekiyorsa beraberindeki çocuklara uygun barınma yeri sağlanması,
• Geçici maddi yardım yapılması,
• Psikolojik, mesleki, hukuki ve sosyal rehberlik ve danışmanlık,
• Hayati tehlike varsa geçici koruma altına alınma,
• Çalışma yaşamına katılım için kreş imkânı.

Hâkimin koruyucu tedbirleri (m.4/1)

• İşyerinin değiştirilmesi,
• Evli kişi için müşterek yerleşim yerinden ayrı yerleşim yeri belirlenmesi,
• TMK'daki şartlar varsa korunan kişinin talebiyle tapu kütüğüne aile konutu şerhi konulması,
• Hayati tehlike varsa ve diğer tedbirler yetersizse, aydınlatılmış rızaya dayalı olarak Tanık Koruma Kanunu hükümlerine göre kimlik bilgilerinin değiştirilmesi.

Hâkimin önleyici tedbirleri (m.5/1)

• Şiddet tehdidi, hakaret, aşağılama veya küçük düşürme içeren söz ve davranışlarda bulunmaması (a),
• Müşterek konuttan veya bulunduğu yerden derhâl uzaklaştırılması ve müşterek konutun korunan kişiye tahsisi (b),
• Korunan kişilere ve bulundukları konuta, okula ve işyerine yaklaşmaması (c),
• Daha önce verilmiş kişisel ilişki kararı varsa ilişkinin refakatçi eşliğinde yapılması, sınırlanması veya kaldırılması (ç),
• Yakınlarına, tanıklarına ve kişisel ilişki hâlleri saklı kalmak üzere çocuklarına yaklaşmaması (d),
• Şahsi eşyalara ve ev eşyalarına zarar vermemesi (e),
• Korunan kişiyi iletişim araçlarıyla veya sair surette rahatsız etmemesi (f),
• Ruhsatlı silahlarını kolluğa, görevi nedeniyle zimmetindeki silahı kurumuna teslim etmesi (g, ğ),
• Alkol veya uyuşturucu kullanmaması, bağımlılık varsa tedavisinin sağlanması (h), bir sağlık kuruluşunda muayene veya tedavi (ı).

Nafaka, velayet ve kişisel ilişki (m.5/3-4)

Hâkim, 6284 sayılı Kanundaki tedbirlerle birlikte Çocuk Koruma Kanunundaki koruyucu ve destekleyici tedbirler ile TMK hükümlerine göre velayet, kayyım, nafaka ve kişisel ilişki hususlarında karar vermeye yetkilidir (m.5/3).

Tedbir nafakasının dayanağı m.5/4'tür: şiddet uygulayan aynı zamanda ailenin geçimini sağlıyor veya buna katkıda bulunuyorsa, TMK'ya göre nafakaya hükmedilmemiş olmak kaydıyla hâkim, mağdurun yaşam düzeyini gözeterek talep edilmese dahi tedbir nafakasına hükmedebilir. Yine de dilekçede nafaka talebi ve tarafların gelir durumu açıkça yazılmalıdır; hâkimin re'sen yetkisi, talep etmemenin gerekçesi olamaz.

Nafaka kararının bir örneği resen yerleşim yeri icra müdürlüğüne gönderilir; borçlunun Sosyal Güvenlik Kurumu ile bağlantısı varsa nafaka, korunan kişinin başvurusu aranmaksızın aylık, maaş veya ücretinden tahsil edilir (m.18). Boşanma davasında nafaka türleri için nafaka türleri ve hesaplama rehberi, velayet ölçütleri için velayet davası süreci yazılarımıza bakabilirsiniz.

Delil, süre ve gizlilik (m.8)

• Delil: Koruyucu tedbir kararı verilebilmesi için şiddetin uygulandığı hususunda delil veya belge aranmaz. Önleyici tedbir kararı geciktirilmeksizin verilir ve Kanunun amacını tehlikeye sokacak şekilde geciktirilemez (m.8/3). Buna rağmen elde bulunan rapor, mesaj ve tanık bilgisi dilekçeye eklenmelidir; hangi tedbirin gerekli olduğunu hâkime gösteren şey olayların anlatımıdır.
• Süre: Tedbir ilk defasında en çok altı ay için verilir. Şiddet tehlikesinin devam edeceği anlaşılırsa resen ya da korunan kişi, Bakanlık veya kolluk talebiyle süresinin veya şeklinin değiştirilmesine, kaldırılmasına veya aynen devamına karar verilebilir (m.8/2). Süre dolmadan uzatma talebi hazırlanmalıdır.
• Tebliğ ve ihtar: Karar korunan kişiye ve şiddet uygulayana tefhim veya tebliğ edilir; ret kararı yalnız korunan kişiye tebliğ edilir (m.8/4). Tebliğde, karara aykırılık hâlinde zorlama hapsi uygulanacağı ihtar edilir (m.8/5).
• Gizlilik: Gerekirse korunan kişi ve diğer aile bireylerinin kimlik ve adres bilgileri tüm resmi kayıtlarda gizli tutulur ve tebligat için ayrı bir adres belirlenir (m.8/6). Adres gizliliği ayrıca talep edilmelidir.
• Eşya teslimi: Talep hâlinde kişisel eşya ve belgelerin kolluk marifetiyle teslimi sağlanır (m.8/7).

Koruma kararı dilekçesi örneği

İncelediğimiz örneklerin çoğu yalnız uzaklaştırma ve iletişim yasağı istiyor; tedbir nafakasını, silah teslimini, adres gizliliğini ve çocuklarla kişisel ilişkinin düzenlenmesini atlıyor, tedbir süresini de hiç anmıyor. Aşağıdaki iskelet bu kalemleri ayrı bentler olarak topluyor.

Mahkeme dışında kolluğa başvuruluyorsa aynı talepler tutanağa geçirilmeli ve kolluğun gecikmesinde sakınca bulunan hâllerde alabildiği tedbirler (m.5/2) ayrıca istenmelidir.

İtiraz ve ihlal (m.9, m.13)

İtiraz: Kanun hükümlerine göre verilen kararlara karşı tefhim veya tebliğden itibaren iki hafta içinde ilgililer aile mahkemesine itiraz edebilir (m.9/1). Hâkim kararına itirazda dosya aynı yerdeki izleyen numaralı aile mahkemesine, tek daire varsa asliye hukuk mahkemesine gönderilir (m.9/2). İtiraz mercii kararını bir hafta içinde verir ve bu karar kesindir (m.9/3). Ret kararı yalnız korunan kişiye tebliğ edildiği için (m.8/4) itiraz süresi onun tebliğ tarihinden izlenmelidir.

İhlal: Tedbir kararının gereklerine aykırı davranan hakkında, fiil ayrıca bir suç oluştursa bile, ihlal edilen tedbirin niteliğine ve aykırılığın ağırlığına göre hâkim kararıyla üç günden on güne kadar zorlama hapsi uygulanır (m.13/1). Her tekrarda süre on beş günden otuz güne kadardır; zorlama hapsinin toplam süresi altı ayı geçemez (m.13/2). Kararlar Cumhuriyet başsavcılığınca yerine getirilir (m.13/3). İhlal ayrıca suç oluşturuyorsa suç duyurusu için suç duyurusu dilekçesi örneği yazımıza bakabilirsiniz; boşanma talebi de gündemdeyse boşanma dilekçesi rehberi usulü anlatır.

Sık yapılan hatalar

• Yalnız "uzaklaştırma" istemek; iletişim yasağı, silah teslimi ve adres gizliliği gibi bentleri ayrıca talep etmemek.
• Tedbir nafakasını, hâkimin re'sen yetkisine güvenerek dilekçeye yazmamak ve gelir durumunu açıklamamak.
• Çocuklarla kişisel ilişkinin düzenlenmesini unutmak; mevcut kişisel ilişki kararını dilekçede anmamak.
• Olayları tarih ve yer vermeden, genel ifadelerle anlatmak.
• Altı aylık sürenin dolmasını bekleyip uzatma talebini geç yapmak.
• İtirazda iki haftalık süreyi tebliğden değil karar tarihinden hesaplamak ya da itiraz merciini karıştırmak.
• Kararın ihlal edildiğini yalnız kolluğa bildirip zorlama hapsi talebini ilgili mercie iletmemek.

Beyan ile koruma kararı dilekçesi hazırlamak

Beyan'da hastane raporu, kolluk tutanağı ve mesaj dökümlerini web editörüne yükleyip (PDF, UDF, DOCX veya görsel; taranmış belgeler OCR'lanır) talimatınızı yazarsınız. Dilekçe türünü seçmeniz gerekmez; sistem belgelerden tespit eder. Taslak, 10,8 milyon karar üzerinde emsal aramasıyla künyeli dayanaklarla hazırlanır ve DOCX, PDF veya UDF olarak dışa aktarılır. Son hukuki denetim, Av.K. m.34 uyarınca avukattadır.