Yargıtay 8. Hukuk Dairesi

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

KARAR : Davanın kısmen kabulüne, kısmen reddine

Taraflar arasındaki tapu iptali ve tescil davasından dolayı yapılan yargılama sonunda verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonunda Hukuk Genel Kurulunca İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kısmen kabul kısmen reddine karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararı davalı ... mirasçısı ... ve arkadaşları vekili tarafından duruşmalı olarak, davacı Hazine vekili, davalı Eti Loya mirasçısı ... ve arkadaşları vekili tarafından duruşmasız temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, 28.11.2023 Salı gününde duruşma yapılmasına ve duruşma gününün taraflara davetiye ile bildirilmesine karar verilmiştir.

Duruşma için tayin edilen günde davacı Hazine vekili Avukat ..., ... mirasçısı ... ve müşterekleri vekili Avukat ... geldiler. Karşı taraftan gelen olmadı. Hazır bulunanların sözlü açıklamaları dinlendikten sonra işin incelenerek karara bağlanması için uygun görülen 10.01.2024 tarihinde Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlenerek dosyadaki belgeler incelendi, gereği düşünüldü:

K A R A R

Davacı Hazine vekili dava dilekçesinde; Uskumru Köyü 156 ada 2 parsel ... taşınmazın bir bölümünün kesinleşmiş Devlet ormanı sınırları içindeyken, kesinleşen 2/B madde uygulamasıyla Hazine adına orman sınırları dışına çıkarıldığı iddiasıyla tapu kaydının iptali ve Hazine adına tescilini istemiştir.

... 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin 25.03.2003 tarihli ve 2001/234 Esas, 2003/187 Karar ... kararı ile davanın kısmen kabulüne, çekişmeli taşınmazın 22.05.2002 tarihli bilirkişi krokisinde gösterilen 109,83 m2 bölümünün tapu kaydının iptali ile Hazine adına tesciline, fazlaya ilişkin talebin reddine karar verilmiş; davacı Hazine ve davalı ... tarafından temyiz edilmesi üzerine Yargıtay (Kapatılan) 20. Hukuk Dairesinin 02.03.2004 tarihli ve 2004/1886 Esas, 2004/1329 Karar ... kararıyla İlk Derece Mahkemesi kararı onanmış onama kararına karşı davacı Hazine vekilinin karar düzeltme isteminde bulunulması üzerine Yargıtay (Kapatılan) 20. Hukuk Dairesinin 10.02.2006 tarihli ve 2005/15191 Esas, 2006/1328 Karar ... kararıyla "Mahkemece imar uygulamasının hatalı yapıldığı için iptal edildiği gözetilerek, 156 ada 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8 ve 9 parseller hakkında Hazine tarafından aynı iddia ile açılmış bulunan davalar davacı Hazineden sorulup tespit edildikten sonra, küçük numaralı Asliye Hukuk Mahkemesindeki dosyada birleştirilmesine karar verilmeli, 368 ve 688 parsel ... taşınmazların davada taraf olmayan diğer malikleri de davaya dahil edilerek taraf oluşturularak usulünce tahdit ve 2/B uygulaması yapılarak sonucuna göre karar verilmesi" gereğine değinilerek bozulmuştur. İlk Derece Mahkemesince, bozma kararına karşı direnilmesi üzerine Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 29.11.2006 tarihli ve 2006/20-752 Esas, 2006/753 Karar ... ilamıyla direnme kararının bozulmasına karar verilmiştir.

Asli müdahil Orman İdaresi, bozmadan sonra sunduğu müdahale dilekçesiyle; 688 parsel 2. maddeye çıkan kısımının eylemli orman vasfında olduğuna dayanarak eylemli orman olan bölümlerinin tapusunun iptaliyle orman vasfında Hazine adına tescil edilmesini istemiştir.

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yapılan yargılama sonunda davacının davasının kısmen kabul kısmen reddi ile ... ili Uskumruköy Mahallesi 156 ada 2 parsel yönünden açmış olduğu davanın reddine, ... ili Uskumruköy Mahallesi 688 parsel ... taşınmazın dosya içersinde bulunan fen bilirkişi Cem Büyüktaş'ın 10.08.2022 tarihli raporunda ekli krokide A, B, C harfi ile gösterilen 5.364,55 metrekarelik kısmının maliki/davalılar adına olan tapu kaydının iptali ile Devlet ormanı vasfıyla Hazine adına tapuya kayıt ve tesciline, davacının bu parsele yönelik fazlaya ilişkin talebinin reddine karar verilmiş; davacı Hazine vekili, davalı Eti Loya mirasçısı ... ve arkadaşları vekili, davalı ... mirasçısı ... ve arkadaşları vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

1-Davalı Eti Loya mirasçısı ... ve arkadaşları vekili, davalı ... mirasçısı ... ve arkadaşları vekilinin temyiz itirazları bakımından;

Dosya kapsamından dava konusu taşınmazın evveliyatını oluşturan 368 parselin 1959 yılında tesis kadastrosu sonucu 27.250 metrekare yüz ölçümüyle ve tarla vasfında tapuya tescil edildiği, yörede tesis kadastrosundan önce 1938 yılında yapılan orman kadastrosu çalışmalarında kısmen orman sınırları içinde bulunurken daha sonra 1979 yılında yapılan aplikasyon ve 2. madde çalışmalarında 1961 yılından önce nitelik yitirdiğinden 6831 ... Orman Kanunu'nun ile değişik 1744 ... Kanun'un 2. maddesine göre Hazine adına orman sınırları dışına çıkartıldığı, 1995 yılında Tapu Müdürlüğünce yapılan ifrazla 2. madde ile orman sınırları dışına çıkartılan kısmın 668 parsel numarasıyla ve 10.787,71 metrekare yüzölçümüyle, kalan kısmın ise eski parsel nosu olan 368 parsel numarasıyla 16.462,9 metrekare yüzölçümüyle tapuya tescil edildiği, daha sonra 368 parsel imar uygulamasına tabi tutulduğu ve imar uygulaması kapsamında yapılan 18. madde uygulamasıyla paftada 368 parsel çapında kaldığı görülen 685,33 metrekarelik yere 156 ada 2 parsel numarası verilerek aynı uygulamaya giren başka parsel paydaşları adına tescil edildiği anlaşılmaktadır. İmar sonucu oluşan ve daha sonra imarın çözülmesiyle ortadan ... 156 ada 2 parselin 109,83 metrekarelik kısmının 2. madde ile Hazine adına orman sınırı dışına çıkartılan alanda kaldığı ve yine bu kısmın 688 parselle mükerrerlik teşkil ettiği ve davacı Hazine tarafından da 156 ada 2 parselin 2. madde alanda kalan bölümüne ilişkin olarak, Hazine adına orman sınırları dışına çıkartılan yerlerden olduğuna dayanılarak eldeki davanın açıldığı; dolayısıyla davanın 109,83 metrekarelik kısma hasredildiği ve 688 parselin geri kalan kısmının dava konusu olmadığı değerlendirilmiştir.

1-a) Davacı Hazinenin davası yönüyle;

6292 ... Orman Köylülerinin Kalkınmalarının Desteklenmesi ve Hazine Adına Orman Sınırları Dışına Çıkarılan Yerlerin Değerlendirilmesi İle Hazineye Ait Tarım Arazilerinin Satışı Hakkında Kanun'un (6292 ... Kanun) 7. maddesinin; "İlgililer tarafından idareye başvurulması ve idarece bu başvuru üzerine veya re'sen yapılan inceleme ve araştırma sonucunda doğruluğu tespit edilmesi hâlinde;" şeklinde başlayan birinci fıkrasının (a) bendinde; "Tapu ve kadastro veya imar mevzuatına göre ilgilileri adına oluşturulan ve tapuda halen kişiler adına kayıtlı olan taşınmazlardan Hazine adına orman sınırı dışına çıkarıldığı gerekçesiyle tapu kütüklerine 2/A veya 2/B belirtmesi bulunan veya konulan taşınmazların tapu kayıtları bedel alınmaksızın geçerli kabul edilir ve tapu kütüklerindeki 2/A veya 2/B belirtmeleri terkin edilerek tescilleri aynen devam eder, aynı gerekçeyle bu nitelikteki taşınmazlar hakkında dava açılmaz, açılan davalardan vazgeçilir, açılan davalar sonucunda tapularının iptaliyle Hazine adına tesciline karar verilen, kesinleşen ve tapuda henüz infaz edilmeyen taşınmazlar hakkında da aynı şekilde işlem yapılır. Ancak, bu kararlardan infaz edilerek tapuda Hazine adına tescil edilen taşınmazlar ise, ilgilileri tarafından bu Kanun'un yürürlüğe girdiği tarihten itibaren iki yıl içinde idareye başvurulması hâlinde, bedelsiz olarak önceki kayıt maliklerine veya Kanuni mirasçılarına iade edilir", hükmüne; aynı Kanun'un "Davalar" başlıklı 9. maddesinin ikinci fıkrasında; "Bu Kanun'a göre yapılacak işlemler sonuçlanıncaya kadar 2/B alanları hakkında Hazine tarafından kişiler aleyhine açılması gereken davalar açılmaz, açılmış ve devam eden davalar durdurulur. Durdurulan bu davalara konu taşınmazlar hakkında hak sahipleri veya ilgilileri tarafından bu Kanun'da belirtilen süreler içinde gerekli başvuruların yapılmaması veya başvuru yapılmasına rağmen, yükümlülüklerin yerine getirilmemesi hâlinde mahkemelerce bu davalara devam edilerek genel hükümlere göre karar verilir" hükmüne; aynı maddenin üçüncü fıkrasında ise, "Bu Kanun hükümlerine göre işlem yapılmak üzere ilgilileri tarafından süresi içerisinde başvuruda bulunulmaması veya başvuruda bulunulmasına rağmen yükümlülüklerin yerine getirilmemesi sebebiyle hakkında işlem yapılamayan taşınmazlara ilişkin olarak ikinci fıkra uyarınca açılmamış davalar açılır, durdurulan davalara devam edilir ve kesinleşmiş yargı kararları yerine getirilir." hükmüne yer verilmiş olup, 6292 ... Kanun'un 7/1-a maddesinde yer alan bu düzenlemenin re’sen gözetilmesi gerekmektedir.

Zira; sözü edilen maddede, tapu ve kadastro veya imar mevzuatına göre ilgilileri adına oluşturulan ve tapuda halen kişiler adına kayıtlı olan ve 6831 ... Kanun'un 2/A veya 2/B madde kapsamında kalan taşınmazlar yönünden, “…bu nitelikteki taşınmazlar hakkında dava açılmaz, açılan davalardan vazgeçilir…” şeklinde âmir hüküm getirilmiştir. Yani söz konusu düzenleme ile tapuda gerçek kişiler adına kayıtlı olan taşınmazlara yönelik 6831 ... Kanun' un 2/A veya 2/B maddesi kapsamında kaldığı iddiasıyla dava açılıp açılmaması veya bu iddiayla açılmış davalardan vazgeçilip vazgeçilmeyeceği konusunda Hazineye herhangi bir takdir hakkı tanınmamış, bu tür bir davanın açılamayacağı veya açılmış ise vazgeçileceği yönünde emredici hüküm ihdas edilmiştir.

6292 ... Kanun'un 7/1-a maddesinde düzenlenen bu vazgeçme, 6100 ... Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 307. ve devamı maddelerinde düzenlenen; “davacının, talep sonucundan kısmen veya tamamen vazgeçmesi” olarak tanımlanan "davadan feragat" niteliğindeki vazgeçmeyle karıştırılmamalıdır. Burada Kanun'dan kaynaklanan ve davalının rıza ve muvafakatının da aranmadığı, kendine özgü (davanın geri alınması niteliğinde) bir vazgeçme söz konusudur.

Hal böyle olunca; yukarıda yapılan açıklamalar ışığında, 6292 ... Kanun'un anılan ve somut davada uygulanması gereken emredici hükmü gereğince "davacı Hazinenin 6292 ... Kanun gereğince davadan vazgeçmiş sayılmasına" karar verilmesi gerekirken Mahkemece Hazinenin davasının kısmen kabulüne karar verilmiş olması hatalı olup bozmayı gerektirmiştir.

1-b) Asli müdahil Orman İdaresinin talebi yönüyle;

Dava konusu taşınmaz; imarın çözülmesiyle ortadan ... 156 ada 2 parselin 688 parselle mükerrer 109,83 metrekarelik kısmı olduğuna ve 6100 ... HMK’nin 65/1. maddesi doğrultusunda, asli müdahale, yargılamanın konusu olan hak veya şey üzerinde kısmen ya da tamamen hak iddia edilmesi olduğuna göre Orman İdaresinin asli müdahale davasının (6100 ... HMK’nin 65/2. maddesi) konusu asıl davaya konu yer olduğu anlaşıldığından, İlk Derece Mahkemesince dava konusu aşılarak karar verilmiş olması hatalıdır.

O halde İlk Derece Mahkemesince asli müdahil Orman İdaresinin talebinin dava konusu olan 109,83 metrekarelik kısma hasredildiği düşünülerek, bu bölüme ilişkin olarak; dava tarihine en yakın uydu görüntüsü getirtilerek önceki keşifte görev almayan, önceki bilirkişiler dışında halen Çevre ve Orman Bakanlığı (Orman ve Su İşleri Bakanlığı) ve bağlı birimlerinde görev yapmayan bu konuda uzman bir orman ve bir harita mühendisi elemanı yardımıyla yeniden yapılacak inceleme ve keşifte, çekişmeli taşınmaz ile birlikte çevre araziye de uygulanmak suretiyle dava tarihi itibariyle eylemli orman olup olmadığı değerlendirilmeli; mahkeme hâkimince yapılacak gözlem, keşif tutanağına aktarılarak ve taşınmazın dört bir yandan fotoğrafları çektirilerek, eylemli durumunun tesbiti için orman bilirkişisinden taşınmazın üzerinde bulunan ağaçların yaşları, cinsleri ve sayılarını net olarak belirten rapor alınmalı, açıklanan yöntemlerle yapılacak araştırma ve toplanan tüm deliller birlikte değerlendirilerek oluşacak sonuca göre 688 parselin dava konusu olan 109,83 metrekarelik bölümü ile sınırlı olarak bir karar verilmelidir.

2.Davacı Hazine vekilinin temyiz itirazları bakımından;

Tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dosya kapsamına ve yukarıda (1-a) bendinde belirtilen gerekçelere göre davacı Hazine vekilinin temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan sebeplerle; davacı Hazine vekilinin temyiz itirazlarının (2) nolu bentte açıklanan nedenlerle REDDİNE, davalı Eti Loya mirasçısı ... ve arkadaşları vekili ile davalı ... mirasçısı ... ve arkadaşları vekilinin temyiz itirazlarının, (1), (1-a) ve (1-b) nolu bentte açıklanan nedenlerle kabulüyle İlk Derece Mahkemesi kararının 6100 ... Kanun'un Geçici 3 üncü maddesi yollaması ile 1086 ... Kanun'un 428 inci maddesi uyarınca BOZULMASINA, Yargıtay duruşmasının yapıldığı tarihte yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi hükümleri uyarınca 17.100,00 TL avukatlık ücretinin temyiz eden davacı Hazineden alınarak Yargıtay duruşmasında avukat marifetiyle temsil olunan davalı ... mirasçısı ... ve arkadaşlarına verilmesine, 1086 ... Kanun'un 440/I maddesi gereğince Yargıtay ilamının tebliğinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme yoluna başvurulabileceğine, istek halinde peşin harcın temyiz eden davalı Eti Loya mirasçısı ... ve arkadaşlarına, davalı ... mirasçısı ... ve arkadaşlarına ayrı ayrı iadesine, dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine, 10.01.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.