2024/6715 E. · 2024/8155 K.
Destekten yoksun kalmada hatır taşıması ve emniyet kemeri
Yargıtay 4. Hukuk Dairesi · 2024/7623 E. 2024/8604 K. · 3 Ekim 2024
Plakası tespit edilemeyen aracın karıştığı trafik kazası sonucu yaralanan davacının uğradığı bedensel zarar tazminatı
Bu özet karar metninden yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır; resmî özet değildir. Karar metnini esas alın.
Plakası belirlenemeyen bir aracın karıştığı kazada motosikletiyle seyrederken yaralanan davacı, sürekli iş göremezlik tazminatı için sigorta tahkim yoluna başvurmuştur. Davalı, usule uygun ön başvuru yapılmadığını ve aynı taleple açılmış davada kesin hüküm bulunduğunu savunmuştur. Uyuşmazlık Hakem Heyeti karşı araç sürücüsünün kusuru bulunmadığı gerekçesiyle başvuruyu reddetmiş; İtiraz Hakem Heyeti bu kararı kaldırarak talebin tamamını kabul etmiştir. Yargıtay 4. Hukuk Dairesi davalının diğer itirazlarını reddetmiştir. Buna karşılık zarar görenin zararın doğmasına ya da artmasına katkısı hâlinde tazminatın TBK 52 uyarınca indirilebileceğini ve bu hususun def'i olmadığından resen gözetileceğini vurgulamıştır. Motosiklet sürücüleri için kask zorunluluğu bulunduğunu, davacının kafa bölgesinden yaralanıp bu nedenle malul kalmasının kask takmadığını gösterdiğini belirterek Dairenin yerleşik uygulamasına göre %20 müterafik kusur indirimi yapılması gerektiğini açıklamıştır. Sigorta tahkiminde vekâlet ücretinin tarifedeki ücretin beşte biri olması gerektiğini de belirterek İtiraz Hakem Heyeti kararını bozmuştur.
Motosiklet kazalarına bağlı bedensel zarar davalarında, sigortacı vekili kask takılmamasına dayalı müterafik kusur indirimi talebinde kullanabilir. Yaralanmanın niteliği ile kask takılmaması arasındaki bağ somut delillerle ayrıca kurulmalı, indirim oranı olayın özelliklerine göre değerlendirilmelidir.
Ticaret Mahkemesi
YARGITAY
“Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre davalı vekilinin aşağıdaki bentlerin kapsamı dışındaki diğer temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.”
Bu kararda mahkemenin hükmüne esas teşkil eden 4 gerekçe pasajı tespit edilmiştir.
“Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre davalı vekilinin aşağıdaki bentlerin kapsamı dışındaki diğer temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.”
“Uyuşmazlık; plakası tespit edilemeyen aracın karıştığı trafik kazası sonucu yaralanan davacının uğradığı bedensel zarar tazminatı talebine ilişkindir. 6098 sayılı Türk Borçlar Kanununun (TBK) 52 nci maddesi uyarınca zarar gören, zararı doğuran fiile razı olmuş veya zararın doğmasında ya da artmasında etkili olmuş yahut tazminat yükümlüsünün durumunu ağırlaştırmış (müterafik kusur hâli söz konusu) ise hâkim, tazminatı indirebilir veya tamamen kaldırabilir. Müterafik kusura ilişkin savunma bir def’i olmadığından bu yönde bir savunma olmasa da resen dikkate alınması gerekir. 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununun 78 inci ve Karayolları Trafik Yönetmeliğinin 150 nci maddesi ve eki Cetvel uyarınca; bisiklet, elektrikli bisiklet, motorlu bisiklet ve motosikletlerde sürücülerin koruma başlığı ve koruma gözlüğü, yolcuların ise koruma başlığı (kask) takması zorunludur. Davalı tarafın, davacının motosiklette seyahat etmesine rağmen koruma başlığı (kask) takmaması nedeniyle zararın oluşumunda veya artmasında katkısının bulunduğu, dolayısıyla müterafik kusur indirimi yapılması gerektiğine dair savunması İtiraz Hakem Heyetince kabul edilmemiştir.”
“Somut olayda; davacının sevk ve idaresindeki motosiklet ile seyir halinde iken davaya konu trafik kazası sonucu yüzünde ve saçlı deride kesiler olacak şekilde yaralandığı, kafasından aldığı darbe sonucu epilepsi arazı nedeniyle malul kaldığı anlaşılmaktadır. Buna göre davacının kaza sırasında koruyucu başlık (kask) takmadığı hususu, yaralanmanın kafa bölgesinden olması olgusu ile sabittir. Buna göre; davacının koruyucu başlık (kask) takmaması nedeniyle zararın oluşumunda veya artmasında katkısının bulunduğu gözetilerek hesaplanan tazminattan TBK’nin 52 nci maddesi gereğince Dairemizin yerleşik uygulamasına göre %20 oranında müterafik kusur indirimi yapılmak suretiyle davalının sorumlu olduğu tazminat miktarının belirlenmesi gerekirken yazılı şekilde karar verilmesi doğru görülmemiştir.”
“5684 sayılı Kanun'un 30 uncu maddesinin (17) numaralı fıkrası, Sigortacılıkta Tahkime İlişkin Yönetmelik’in 16/13 üncü ve AAÜT’nin 17/2 nci maddeleri bir bütün olarak yorumlandığında tarafların avukat ile temsil edildiği hâllerde, taraflar aleyhine hükmedilecek vekâlet ücretinin, her iki taraf için de AAÜT’de yer alan asliye mahkemelerinde görülen işler için hesaplanan vekâlet ücretinin beşte biri olarak hükmolunması gerektiği anlaşılmaktadır. Bu itibarla; İtiraz Hakem Heyetince davacı lehine hükmedilecek vekâlet ücretine ilişkin olarak anılan mevzuat uyarınca maktu vekâlet ücretinin altında kalmamak kaydıyla asliye mahkemelerinde görülen işler için hesaplanan vekâlet ücretinin 1/5’i oranında vekâlet ücreti yerine nispi ve tam vekalet ücretine hükmedilmesi doğru olmamıştır.”
MAHKEMESİ :Ticaret Mahkemesi
SAYISI : 2022/384 E., 2022/384 K.
Taraflar arasındaki sigorta tahkim yargılaması sonunda İtiraz Hakem Heyetince verilen karar davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde; plakası tespit edilemeyen araç sürücüsünün kusurlu hareketi ile gerçekleşen kazada davacının yaralandığını ve malul kaldığını açıklayıp fazlaya dair hakları saklı kalmak kaydı ile 5.000,00 TL maddi tazminatın temerrüt tarihinden itibaren işleyecek faizi ile tahsiline karar verilmesini talep etmiş, ıslah dilekçesi ile talebini 235.643,81 TL'ye yükseltmiştir.
II. CEVAP
Davalı vekili cevap dilekçesinde; davadan önce usulüne uygun başvuru yapılmadığını, davacı tarafından aynı talepler ile müvekkili kurum aleyhine dava açıldığından kesin hüküm nedeniyle davanın reddini istemiştir.
III. HAKEM HEYETİ KARARI
Uyuşmazlık Hakem Heyeti'nin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile meydana gelen kazada plakası tespit edilemeyen araç sürücüsünün kusuru bulunmadığından davanın reddine karar verilmiş, karara karşı süresi içinde davacı vekili tarafından itiraz edilmesi üzerine İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; davacı vekilinin itirazının kabulüyle Uyuşmazlık Hakem heyeti kararının kaldırılarak davanın kabulüyle 235.643,81 TL sürekli iş göremezlik tazminatının 29.07.2021 tarihinden itibaren yasal faiz ile davalıdan tahsiline karar verilmiştir.
IV. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Davalı vekili temyiz dilekçesinde; davadan önce başvuru şartının gerçekleşmediğini, kesin hüküm nedeniyle davanın reddi gerektiğini, meydana gelen kazada davacının tam kusurlu olduğunu, maluliyet raporunun ve tazminat hesabının hatalı olduğunu, hesaplanan tazminattan müterafik kusur nedeniyle indirim yapılması gerektiğini, faiz başlangıcının hatalı olduğunu, yapılan ödemelerin tazminattan indirilmesi gerektiğini, vekalet ücretinin hatalı olduğunu belirterek İtiraz Hakem Heyeti kararının bozulmasını istemiştir.
B.Gerekçe
1. Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre davalı vekilinin aşağıdaki bentlerin kapsamı dışındaki diğer temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.
2. Uyuşmazlık; plakası tespit edilemeyen aracın karıştığı trafik kazası sonucu yaralanan davacının uğradığı bedensel zarar tazminatı talebine ilişkindir.
6098 sayılı Türk Borçlar Kanununun (TBK) 52 nci maddesi uyarınca zarar gören, zararı doğuran fiile razı olmuş veya zararın doğmasında ya da artmasında etkili olmuş yahut tazminat yükümlüsünün durumunu ağırlaştırmış (müterafik kusur hâli söz konusu) ise hâkim, tazminatı indirebilir veya tamamen kaldırabilir. Müterafik kusura ilişkin savunma bir def’i olmadığından bu yönde bir savunma olmasa da resen dikkate alınması gerekir.
2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununun 78 inci ve Karayolları Trafik Yönetmeliğinin 150 nci maddesi ve eki Cetvel uyarınca; bisiklet, elektrikli bisiklet, motorlu bisiklet ve motosikletlerde sürücülerin koruma başlığı ve koruma gözlüğü, yolcuların ise koruma başlığı (kask) takması zorunludur.
Davalı tarafın, davacının motosiklette seyahat etmesine rağmen koruma başlığı (kask) takmaması nedeniyle zararın oluşumunda veya artmasında katkısının bulunduğu, dolayısıyla müterafik kusur indirimi yapılması gerektiğine dair savunması İtiraz Hakem Heyetince kabul edilmemiştir.
Somut olayda; davacının sevk ve idaresindeki motosiklet ile seyir halinde iken davaya konu trafik kazası sonucu yüzünde ve saçlı deride kesiler olacak şekilde yaralandığı, kafasından aldığı darbe sonucu epilepsi arazı nedeniyle malul kaldığı anlaşılmaktadır. Buna göre davacının kaza sırasında koruyucu başlık (kask) takmadığı hususu, yaralanmanın kafa bölgesinden olması olgusu ile sabittir. Buna göre; davacının koruyucu başlık (kask) takmaması nedeniyle zararın oluşumunda veya artmasında katkısının bulunduğu gözetilerek hesaplanan tazminattan TBK’nin 52 nci maddesi gereğince Dairemizin yerleşik uygulamasına göre %20 oranında müterafik kusur indirimi yapılmak suretiyle davalının sorumlu olduğu tazminat miktarının belirlenmesi gerekirken yazılı şekilde karar verilmesi doğru görülmemiştir.
3.5684 sayılı Kanun'un 30 uncu maddesinin (17) numaralı fıkrası, Sigortacılıkta Tahkime İlişkin Yönetmelik’in 16/13 üncü ve AAÜT’nin 17/2 nci maddeleri bir bütün olarak yorumlandığında tarafların avukat ile temsil edildiği hâllerde, taraflar aleyhine hükmedilecek vekâlet ücretinin, her iki taraf için de AAÜT’de yer alan asliye mahkemelerinde görülen işler için hesaplanan vekâlet ücretinin beşte biri olarak hükmolunması gerektiği anlaşılmaktadır.
Bu itibarla; İtiraz Hakem Heyetince davacı lehine hükmedilecek vekâlet ücretine ilişkin olarak anılan mevzuat uyarınca maktu vekâlet ücretinin altında kalmamak kaydıyla asliye mahkemelerinde görülen işler için hesaplanan vekâlet ücretinin 1/5’i oranında vekâlet ücreti yerine nispi ve tam vekalet ücretine hükmedilmesi doğru olmamıştır.
V. KARAR
1.Yukarıda (1) numaralı bentte açıklanan sebeplerle davalı vekilinin diğer temyiz itirazlarının REDDİNE,
2-Yukarıda (2) ve (3) numaralı bentlerde açıklanan sebeplerle davalı vekilinin diğer temyiz itirazının kabulü ile İtiraz Hakem Heyeti kararının BOZULMASINA,
Peşin alınan temyiz harcının istek hâlinde davalıya iadesine,
Dosyanın mahkemeye gönderilmesine,03.10.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Beyan.pro yapay zekâsı, dava dosyanızı inceleyip bu karardaki hukuki ilkeleri ve gerekçe pasajlarını savunma stratejinize en uygun usulle dilekçenizin içerisine yerleştirir.
Destekten yoksun kalmada hatır taşıması ve emniyet kemeri
Davalı şirket tarafından karayolları motorlu araçlar zorunlu mali sorumluluk sigortası (zmss) poliçesi ile sigortalanan aracın karıştığı trafik kazası sonucu yaralanıp malul kalan davacı yolcunun sürekli iş göremezlik tazminatı
Karayolları motorlu araçlar zorunlu mali sorumluluk sigortası (zmss) poliçesi ile teminat altına alınan aracın karıştığı trafik kazası sonucunda davacının uğradığı bedensel zarardan kaynaklanan tazminat