Şirket prim borcunda ortağa ödeme emrinin iptali
Yargıtay 10. Hukuk Dairesi · 2023/13618 E. 2024/365 K. · 22 Ocak 2024
Yargıtay Karar Künyesi
Dava Konusu ve Uyuşmazlık
Ödeme emirlerinin iptali
Beyan.pro özeti
Bu özet karar metninden yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır; resmî özet değildir. Karar metnini esas alın.
Limited şirketin yetkilisi ve sermayede payı bulunan ortağı olan davacı, şirketin prim borçları ve idari para cezaları nedeniyle SGK tarafından kendisine gönderilen ödeme emirlerinin iptalini istemiş, borcun önce şirket malvarlığından tahsil edilmesi gerektiğini ve ancak hissesi oranında sorumlu olabileceğini ileri sürmüştür. İş mahkemesi davayı kabul etmiş, bölge adliye mahkemesi istinafı reddetmiş, Yargıtay 10. Hukuk Dairesi ise borcun şirketten tahsil imkânının 6183 sayılı Kanun'un 35. maddesi çerçevesinde araştırılmasını ve tahsil mümkün değilse ortağın payı oranındaki sorumluluğunun hesaplanmasını isteyerek kararı bozmuştur. Bozmaya uyan mahkeme, şirket hakkında takip yapılmadan ve şirketin ödeme gücünden yoksun olduğu belirlenmeden ortak hakkında işlem yapılmasını yerinde bulmamış, ödeme emirlerini iptal etmiştir. Kurumun temyizi üzerine Daire, kararın bozma ilamına uygun olduğunu, bozmaya uyulmakla karşı taraf lehine kazanılmış hak doğan yönlerin yeniden incelenemeyeceğini belirterek hükmü onamıştır; onanan kararla ödeme emirlerinin iptali yerinde görülmüştür.
Karardan çıkan ilkeler
- Dairenin bu dosyadaki önceki bozma kararına göre, limited şirketin prim borçlarından ortağın sorumluluğuna gidilmeden önce borcun şirketten tahsil edilip edilemeyeceği 6183 sayılı Kanun'un 35. maddesi kapsamında araştırılmalıdır.
- Aynı bozma kararına göre şirketten tahsil imkânı bulunmadığı ve ortağın borçtan sorumlu olduğu anlaşılırsa, sorumlu olduğu tutar sermayedeki payı oranında belirlenmelidir.
- Bozma kararına uyulmakla karşı taraf lehine kazanılmış hak oluşturan yönler, sonraki temyiz incelemesinde yeniden tartışılamaz.
Dilekçede nasıl kullanılır
SGK'nın şirket borcu için ortağa gönderdiği ödeme emrine karşı açılan iptal davalarında, Kurumun önce şirkete başvurmadığı ve şirketin aczinin belirlenmediği iddiasına dayanak olabilir. Ortağın yetkili sıfatı, borcun dönemi ve takip belgeleri somut dosyada farklılık gösterebileceğinden sorumluluk esası ayrıca değerlendirilmelidir.
Yargılama Aşamaları Haritası
- 1. Aşama
İş Mahkemesi
İncelenen hüküm - 2. Aşama · bu karar
YARGITAY
ONAMA
- Mahkemesi
- İş Mahkemesi
- Sayısı
- 2021/111 E., 2023/615 K.
- Karar
- Kabul
Hüküm kalemleri (1)
- Davalı Kurum vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,
“Uyuşmazlık, ödeme emirlerinin iptali istemine ilişkindir.”
Dilekçede Kullanılabilir İçtihat ve Gerekçe Pasajları
Bu kararda mahkemenin hükmüne esas teşkil eden 1 gerekçe pasajı tespit edilmiştir.
“Uyuşmazlık, ödeme emirlerinin iptali istemine ilişkindir.”
Karardan: Sonuç ve Gerekçe
Kararın Tam Metni
5.723 karakter · metni göstergizle
MAHKEMESİ :İş Mahkemesi
SAYISI : 2021/111 E., 2023/615 K.
KARAR : Kabul
Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen ve istinaf incelemesinden geçen ödeme emrinin iptali davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.
İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kabulüne karar verilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararı davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda temyiz dilekçesinin kabulü ile incelemenin dosya üzerinde yapılmasına karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı vekili, davacının dava dışı borçlu... İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin yetkilisi olduğunu, Kurum tarafından ödeme emirleri gönderildiğini, ancak şirket üzerinde iki araç kayıtlı olduğunu, öncelikle şirketin mal varlıklarından borçlarının tahsil edilebileceğini, davacının şirkette 1.000 TL sermaye payına sahip olduğunu, borçtan hissesi oranında sorumluluğunun bulunduğunu belirterek ödeme emirlerinin iptalini istemiştir.
II. CEVAP
Davalı vekili; davanın süre ve görev yönünden incelenmesi gerektiğini, Kurum işlemlerinin doğru olduğunu, dava dışı .... İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.'nin borçlarından dolayı ortakların da hisse oranında sorumlu olduğunu, davacıya tebligatın yapıldığını belirterek davanın reddini, davacı aleyhine 6183 sayılı Kanun'un 58 inci maddesi gereğince %10 haksız çıkma tazminatına hükmedilmesini istemiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin 13.06.2019 tarihli ve 2017/465 E. 2019/228 K. sayılı kararıyla; İlk Derece Mahkemesi tarafından davanın kabülü ile dava konusu edilen Ümraniye SGK tarafından başlatılan 2011/010810 takip no.lu ödeme emri, 2009/057039 takip no.lu ödeme emri, 2008/038084 takip nolu ödeme emri, 2008/038083 takip no.lu ödeme emri, 2008/025517 takip no.lu ödeme emirlerinin iptaline, davacının bu ödeme emirleri nedeniyle borçlu olmadığının tespitine karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı davalı Kurum vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.
B. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin 31.12.2019 tarihli ve 2019/1873 Esas, 2019/2550 Karar sayılı kararıyla; davalı Kurum vekilinin istinaf başvurusunun HMK. nın 353/1-b-1 maddesi gereğince esastan reddine karar verilmiştir.
V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ
A. Bozma Kararı
1.Mahkeme kararına karşı davalı Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.
2. Dairemizin 05.04.2021 tarihli ve 2020/4348 E. 2021/4666 K. sayılı ilamında; öncelikle 6183 sayılı Kanun'un 35 inci madde kapsamında irdeleme yapılarak, prim borçlarının ilgili şirketten tahsili için davalı Kurum tarafından ne gibi işlemler yapıldığı, borcun tahsil edilip edilmediği hususları araştırılarak, prim borcunun ilgili şirketten tahsil imkanı olup olmadığının tespit edilmesi, yapılan inceleme sonucunda şirketten tahsil imkanının olmadığı ve davacının prim borcundan sorumlu olduğu değerlendirilirse, hissesi oranında sorumluluk tutarları saptanarak sonucuna göre karar verilmesi gerektiği gerekçesiyle karar bozulmuştur.
B. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar
Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararında; yapılan yargılama, toplanan deliller, Kurum kayıtları, bilirkişi raporları, bozma ilamı ve tüm dosya kapsamına göre dava konusu idari para cezası ve prim borçlarından davacının sorumlu tutulabilmesi için gerekli şartların oluşmadığı, dava dışı şirket hakkında talep ve takip edilmeksizin ve şirketin ödemeden acz içinde olduğu anlaşılmadan şirketin 0,02 oranında ortağı olan davacı hakkında takip yapılmasının yerinde olmadığı anlaşılmakla davanın kabulüne, dava konusu edilen Ümraniye SGK tarafından başlatılan 2011/010810 takip no.lu ödeme emri, 2009/057039 takip nolu ödeme emri, 2008/038084 takip no.lu ödeme emri, 2008/038083 takip no.lu ödeme emri, 2008/025517 takip no.lu ödeme emirlerinin iptaline, davacının bu ödeme emirleri nedeniyle borçlu olmadığının tespitine karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili tarafından temyiz isteminde bulunmuştur.
B. Temyiz Sebepleri
Davalı Kurum vekili, eksik araştırmaya dayalı hüküm kurulduğunu, davacının ödeme emirlerine konu borçlardan sorumlu olduğunu belirterek kararın bozulmasını talep etmiştir.
C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, ödeme emirlerinin iptali istemine ilişkindir.
2. İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri ile 506 sayılı Kanun'un 80, 6183 sayılı Kanun'un 35 inci maddesidir.
3. Değerlendirme
1. Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
2. Temyizen incelenen İlk Derece Mahkemesi kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; davalı Kurum vekili tarafından temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Davalı Kurum vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,
22.01.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Bu Emsal Kararı Dilekçenize Eklemek İster misiniz?
Beyan.pro yapay zekâsı, dava dosyanızı inceleyip bu karardaki hukuki ilkeleri ve gerekçe pasajlarını savunma stratejinize en uygun usulle dilekçenizin içerisine yerleştirir.