T.C. YARGITAY

Hâkimin yargılama faaliyetinden devlet sorumluluğu sebepleri

Yargıtay Hukuk Genel Kurulu · 2025/598 E. 2025/890 K. · 25 Aralık 2025

Kelime ve Kanun Dizini

Yargıtay Karar Künyesi

Yargı MerciiYargıtay Hukuk Genel Kurulu
Esas Numarası2025/598
Karar Numarası2025/890
Karar Tarihi25 Aralık 2025
Hüküm TürüONAMA

Dava Konusu ve Uyuşmazlık

HMK’nın 46. maddesine dayalı tazminat

Beyan.pro özeti

Bu özet karar metninden yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır; resmî özet değildir. Karar metnini esas alın.

Davacı, eşiyle arasındaki boşanma davasına bakan aile mahkemesi hâkiminin taraflı davrandığını, tanıklarını dinlemediğini, sahtecilik iddialarını örttüğünü ve haksız biçimde boşanmaya karar verdiğini ileri sürerek HMK 46 uyarınca çok yüksek tutarda manevi tazminat istemiştir. Davalı Hazine zamanaşımı, görev ve sorumluluk koşullarının oluşmadığı savunmalarında bulunmuştur. Dava önce görevsizlik kararıyla Yargıtay 2. Hukuk Dairesine gönderilmiştir. Daire ilk derece mahkemesi sıfatıyla yaptığı incelemede, kanunda sınırlı olarak sayılan sorumluluk sebeplerini (taraf tutma, menfaat, açık kanun hükmüne aykırılık, tutanakta olmayan sebebe dayanma, tahrifat, hakkın yerine getirilmesinden kaçınma) tek tek belirtmiş ve hiçbirinin somut olayda gerçekleşmediği sonucuna varmıştır. Davayı reddetmiş, davacı hakkında disiplin para cezasına ve adli yardım nedeniyle alınmayan harç ve giderlerin tahsiline hükmetmiştir. Hukuk Genel Kurulu, sorumluluk sebeplerinin kanunda sınırlı sayıldığını ve dosyada bunlardan hiçbirinin bulunmadığını belirterek Dairenin kararının onanmasına oy birliğiyle karar vermiştir.

Karardan çıkan ilkeler

  • HMK 46'da hâkimlerin yargılama faaliyetinden doğan devlet sorumluluğunun sebepleri sınırlı olarak sayılmıştır; bunlardan biri gerçekleşmedikçe tazminata hükmedilemez.
  • Somut olayda hâkimin taraflı davrandığı, tanıkları dinlemediği ve sahteciliği örttüğü yönündeki iddialarda HMK 46'daki sebeplerden hiçbiri bulunmamış ve dava reddedilmiştir.
  • Reddedilen bu davada davacı hakkında disiplin para cezasına hükmedilmesi ve adli yardım kapsamında alınmayan harç ile giderlerin davacıdan tahsili onanmıştır.

Dilekçede nasıl kullanılır

HMK 46 uyarınca yargısal faaliyet nedeniyle tazminat davası açmayı düşünen müvekkile, kanundaki sınırlı sorumluluk sebeplerinin somut olarak ortaya konması gerektiğini ve dayanaksız davada disiplin para cezası ile yargılama gideri riskini açıklarken kullanılabilir. Davalı Hazine vekili de ret savunmasında dayanak yapabilir.

Yargılama Aşamaları Haritası

  1. 1. Aşama

    İlk Derece Mahkemesi

    davanın reddine
  2. 2. Aşama

    Yargıtay 2. Hukuk Dairesi (İlk Derece Mahkemesi Sıfatıyla)

    Özel Daire kararı
  3. 3. Aşama · bu karar

    YARGITAY

    ONAMA

Süreç kaydındaki diğer halkalar: İstinaf · ilk derece hükmü

Mahkemesi
Yargıtay 2. Hukuk Dairesi (İlk Derece Mahkemesi Sıfatıyla)
Sayısı
2025/5 E., 2025/14 K.
Hüküm kalemleri (1)
  • Davacının temyiz itirazlarının reddi ile Yargıtay 2. Hukuk Dairesinin ilk derece mahkemesi sıfatıyla verdiği kararın ONANMASINA,
Karardan Alıntı (Uyuşmazlık Tanımı)
“Dava, HMK’nın 46. maddesine dayalı tazminat istemine ilişkindir.”
* Bu metin doğrudan karar tutanağından alıntılanmış olup, mahkemenin uyuşmazlığa ilişkin tespitini içerir.

Dilekçede Kullanılabilir İçtihat ve Gerekçe Pasajları

Bu kararda mahkemenin hükmüne esas teşkil eden 4 gerekçe pasajı tespit edilmiştir.

Gerekçe Pasajı 164 karakter
“Dava, HMK’nın 46. maddesine dayalı tazminat istemine ilişkindir.”
Gerekçe Pasajı 2973 karakter
“Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 46. maddesinde sorumluluk nedenleri sınırlı olarak sayılmıştır. Anılan maddede “(1) Hâkimlerin yargılama faaliyetinden dolayı aşağıdaki sebeplere dayanılarak Devlet aleyhine tazminat davası açılabilir: a) Kayırma veya taraf tutma yahut taraflardan birine olan kin veya düşmanlık sebebiyle hukuka aykırı bir hüküm veya karar verilmiş olması. b) Sağlanan veya vaat edilen bir menfaat sebebiyle kanuna aykırı bir hüküm veya karar verilmiş olması. c) Farklı bir anlam yüklenemeyecek kadar açık ve kesin bir kanun hükmüne aykırı karar veya hüküm verilmiş olması. ç) Duruşma tutanağında mevcut olmayan bir sebebe dayanılarak hüküm verilmiş olması. d) Duruşma tutanakları ile hüküm veya kararların değiştirilmiş yahut tahrif edilmiş veya söylenmeyen bir sözün hüküm ya da karara etkili olacak şekilde söylenmiş gibi gösterilmiş ve buna dayanılarak hüküm verilmiş olması. e) Hakkın yerine getirilmesinden kaçınılmış olması.” düzenlemesi bulunmaktadır.”
Gerekçe Pasajı 3245 karakter
“Somut olayda HMK’nın 46. maddesinde sınırlı sayıda belirtilen sorumluluk sebeplerinden hiçbiri bulunmadığından ve hâkimlerin yargılama faaliyetinden dolayı tazminat şartları oluşmadığından Özel Dairece davanın reddine karar verilmesi yerindedir.”
Gerekçe Pasajı 4345 karakter
“Hâl böyle olunca, yapılan açıklamalara, dosyadaki tutanak ve kanıtlara, bilgi ve belgelere, Daire kararında açıklanan gerektirici nedenlere, delillerin değerlendirilmesinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, usul ve yasaya uygun olduğu tespit edilen Yargıtay 2. Hukuk Dairesinin ilk derece mahkemesi sıfatıyla verdiği kararın onanması gerekir.”

Karardan: Sonuç ve Gerekçe

Dosya sırasıyla İlk Derece Mahkemesi ve Yargıtay 2. Hukuk Dairesi (İlk Derece Mahkemesi Sıfatıyla) aşamalarından geçmiştir. Yargıtay, Özel Daire kararını onamıştır. Gerekçe (karar metninden): “II. GEREKÇE 9. Dava, HMK’nın 46. maddesine dayalı tazminat istemine ilişkindir. 10. Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 46. maddesinde sorumluluk nedenleri sınırlı olarak sayılmıştır. Anılan maddede “(1) Hâkimlerin yargılama faaliyetinden dolayı aşağıdaki sebeplere dayanılarak Devlet aleyhine tazminat davası açılabilir: a) Kayırma veya taraf tutma yahut taraflardan birine olan kin veya düşmanlık sebebiy…”

Kararın Tam Metni

5.988 karakter · metni göster

MAHKEMESİ : Yargıtay 2. Hukuk Dairesi (İlk Derece Mahkemesi Sıfatıyla)

SAYISI : 2025/5 E., 2025/14 K.

1. Taraflar arasındaki tazminat davasından dolayı Yargıtay 2. Hukuk Dairesince ilk derece mahkemesi sıfatıyla yapılan yargılama sonunda, davanın reddine karar verilmiştir.

2. Karar davacı tarafından temyiz edilmiştir.

3. Hukuk Genel Kurulunca dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği düşünüldü:

I. YARGILAMA SÜRECİ

Davacı İstemi

4. Davacı dava dilekçesinde; İstanbul Anadolu 7. Aile Mahkemesinin 2021/867 Esas sayılı dosyasında görülmekte olan boşanma davasında verilen kararın istinaf edilmesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesince lehine yoksulluk nafakası ve tazminat verilmesi için ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına karar verilerek dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderildiğini, ancak hâkimin taraflı davrandığını, şahitlerini dinlemediğini, eşinden boşanmak istemediğini, eşinin ailesi ve akrabaları tarafından mallarının miras sebebiyle kaçırıldığını, eşinin ailesinin sahtecilik yaptığını ancak hâkimin bu olayı kapattığını, mahkemece haksız yere boşanma kararı verildiğini ileri sürerek 200.000.000,00 TL manevi tazminata karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı Cevabı

5. Davalı ... Hazinesi vekili cevap dilekçesinde; zamanaşımı süresinin dolduğunu, davanın görev yönünden reddinin gerektiğini, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 46. maddesindeki sorumluluk koşullarının oluşmadığını belirterek davanın reddini savunmuştur.

Özel Daire Kararı

6. Yargıtay 4. Hukuk Dairesinin 11.04.2023 tarihli ve 2023/45 Esas, 2023/51 Karar sayılı kararı ile dava dilekçesinin görevsizlik nedeniyle reddine, dosyanın görevli Yargıtay 2. Hukuk Dairesine gönderilmesine dair kararın temyiz edilmesi üzerine Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 11.12.2024 tarihli ve 2024/4-57 Esas, 2024/687 Karar sayılı kararı ile onanmış ve dosya Yargıtay 2. Hukuk Dairesine gönderilmiştir.

Özel Daire Kararı

7. Yargıtay 2. Hukuk Dairesinin 23.06.2025 tarihli ve 2025/5 Esas, 2025/14 Karar sayılı kararı ile;

“…Dava, ...46.maddesi gereğince 200.000.000 TL ve yazı ile iki yüz trilyon tazminatın tahsiline karar verilmesi talebinden ibarettir.

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 46/1 maddesinde; hâkimlerin yargılama faaliyetinden dolayı Devlet aleyhine tazminat davası açılabileceği vurgulandıktan sonra, dava sebepleri;

Kayırma veya taraf tutma yahut taraflardan birine olan kin veya düşmanlık sebebiyle hukuka aykırı bir hüküm veya karar verilmiş olması, sağlanan veya vaat edilen bir menfaat sebebiyle kanuna aykırı bir hüküm veya karar verilmiş olması, farklı bir anlam yüklenmeyecek kadar açık ve kesin bir kanun hükmüne aykırı karar veya hüküm verilmiş olması, duruşma tutanağında mevcut olmayan bir sebebe dayanılarak hüküm verilmiş olması, duruşma tutanakları ile hüküm veya kararların değiştirilmiş yahut tahrif edilmiş veya söylenmeyen bir sözü hüküm ya da karara etkili olacak şekilde söylenmiş gibi gösterilmiş ve buna dayanılarak hüküm verilmiş olması, hakkın yerine getirilmesinden kaçınılmış olması şeklinde tahdidi olarak gösterilmiştir.

Somut olayda, ...nun 46.maddesinde sayılan sebeplerden hiçbirisinin mevcut olmadığı sonuç ve kanısına varılarak davanın reddine ve ...49 maddesi gereğince takdiren 3.000 TL. disiplin para cezasına karar vermek gerekmiştir.

H Ü K Ü M :Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;

Davanın REDDİNE,

...49 maddesi gereğince takdiren 3.000 TL. disiplin para cezasının davacıdan alınmasına,

Dosya adli yardımlı olduğundan Harçlar Kanunu gereğince dava açılırken alınmayan 124,00 TL. başvuru harcı ile 80,70 TL.maktu harç olmak üzere toplam 204,70 TL. nin davacıdan alınarak hazineye irat kaydına,

Dosya adli yardımlı olduğundan re’sen yapılan 15 tebligat gideri olmak üzere toplam 2.300,00 TL.nin davacıdan alınarak hazineye irat kaydına,

Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinin 10.maddesinin 3 numaralı bendi gereğince 46.500,00 TL. vekâlet ücretinin davacıdan alınıp kendisini vekil ile temsil eden Maliye Hazinesine verilmesine,…” karar verilmiştir.

Kararın Temyizi

8. Özel Dairenin yukarıda belirtilen kararına karşı davacı tarafından yasal süresi içinde temyiz isteminde bulunulmuştur.

II. GEREKÇE

9. Dava, HMK’nın 46. maddesine dayalı tazminat istemine ilişkindir.

10. Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 46. maddesinde sorumluluk nedenleri sınırlı olarak sayılmıştır. Anılan maddede “(1) Hâkimlerin yargılama faaliyetinden dolayı aşağıdaki sebeplere dayanılarak Devlet aleyhine tazminat davası açılabilir:

a) Kayırma veya taraf tutma yahut taraflardan birine olan kin veya düşmanlık sebebiyle hukuka aykırı bir hüküm veya karar verilmiş olması.

b) Sağlanan veya vaat edilen bir menfaat sebebiyle kanuna aykırı bir hüküm veya karar verilmiş olması.

c) Farklı bir anlam yüklenemeyecek kadar açık ve kesin bir kanun hükmüne aykırı karar veya hüküm verilmiş olması.

ç) Duruşma tutanağında mevcut olmayan bir sebebe dayanılarak hüküm verilmiş olması.

d) Duruşma tutanakları ile hüküm veya kararların değiştirilmiş yahut tahrif edilmiş veya söylenmeyen bir sözün hüküm ya da karara etkili olacak şekilde söylenmiş gibi gösterilmiş ve buna dayanılarak hüküm verilmiş olması.

e) Hakkın yerine getirilmesinden kaçınılmış olması.” düzenlemesi bulunmaktadır.

11. Somut olayda HMK’nın 46. maddesinde sınırlı sayıda belirtilen sorumluluk sebeplerinden hiçbiri bulunmadığından ve hâkimlerin yargılama faaliyetinden dolayı tazminat şartları oluşmadığından Özel Dairece davanın reddine karar verilmesi yerindedir.

12. Hâl böyle olunca, yapılan açıklamalara, dosyadaki tutanak ve kanıtlara, bilgi ve belgelere, Daire kararında açıklanan gerektirici nedenlere, delillerin değerlendirilmesinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, usul ve yasaya uygun olduğu tespit edilen Yargıtay 2. Hukuk Dairesinin ilk derece mahkemesi sıfatıyla verdiği kararın onanması gerekir.

III. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Davacının temyiz itirazlarının reddi ile Yargıtay 2. Hukuk Dairesinin ilk derece mahkemesi sıfatıyla verdiği kararın ONANMASINA,

25.12.2025 tarihinde oy birliğiyle kesin olarak karar verildi.

Beyan.pro Hukuk Asistanı

Bu Emsal Kararı Dilekçenize Eklemek İster misiniz?

Beyan.pro yapay zekâsı, dava dosyanızı inceleyip bu karardaki hukuki ilkeleri ve gerekçe pasajlarını savunma stratejinize en uygun usulle dilekçenizin içerisine yerleştirir.

İlgili ve Benzer Emsal Kararlar